Κενό εσόδων ύψους 2 δισ. ευρώ προέκυψε πριν καν εφαρμοστεί ο νέος φόρος επί των ακινήτων, ο οποίος σχεδιάζεται να αντικαταστήσει το ΦΑΠ και το ειδικό τέλος που εισπράττεται μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, με αποτέλεσμα το οικονομικό επιτελείο να δεχθεί εισηγήσεις για επιβολή του νέου φόρου χωρίς τον υπολογισμό αφορολογήτου ορίου, από το πρώτο τετραγωνικό μέτρο και με συντελεστές που θα ξεκινούν από 0,1% ή και θα υπερβαίνουν και το 2% επί της αντικειμενικής αξίας.
Η εμπλοκή όσον αφορά στην απόδοση του νέου φόρου ανέκυψε ξαφνικά χθες όταν κατά τη διάρκεια σύσκεψης της διακομματικής επιτροπής, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό τον υφυπουργό Οικονομικών, Γ. Μαυραγάνη, και με τη συμμετοχή των εκπροσώπων των κομμάτων που μετέχουν στην κυβέρνηση, παρουσιάστηκε μελέτη από την οποία προκύπτουν τα εξής:
* Το 74% των ιδιοκτητών - φορολογουμένων έχει ακίνητα αντικειμενικής αξίας μέχρι 100.000 ευρώ.
* Το 16% των ιδιοκτητών έχει ακίνητα από 100.000 έως 200.000 ευρώ.
* Το 10% των ιδιοκτητών έχει ακίνητα πάνω από 200.000 ευρώ και άνω.
* Το νέο μέτρο, με βάση τους υπολογισμούς των υπηρεσιών του υπουργείου, θα αποφέρει 500 εκατ. ευρώ από τη φορολόγηση των αγροτεμαχίων.
* Και άλλα 500 εκατ. ευρώ από τα ακίνητα που κατέχουν τα νομικά πρόσωπα, τα οποία με βάση την ισχύουσα φορολογία καταβάλλουν φόρους ύψους 280 εκατ. ευρώ.
Ως εκ τούτου, το συνολικό ποσό που θα έμπαινε στα δημόσια ταμεία από την εφαρμογή του νέου φόρου υπολογίζεται μόνο σε 1 δισ. ευρώ, από αγροτεμάχια και νομικά πρόσωπα, την ώρα που από την αντικατάσταση του ΦΑΠ και του ειδικού τέλους το υπουργείο Οικονομικών κάνει υπολογισμούς για την είσπραξη τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ.
Διαφωνία
Θα πρέπει να αναφερθεί ότι την πλήρη κατάργηση του αφορολογήτου ορίου πρότειναν υπηρεσιακοί παράγοντες, προκειμένου να βγει ο τελικός «λογαριασμός», όμως με την εισήγησή τους διαφώνησε ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ ο οποίος αντέδρασε μάλιστα έντονα και αντιπρότεινε να ισχύσει αφορολόγητο όριο 150.000 ευρώ για την πρώτη κύρια κατοικία, έτσι ώστε να μην επιβαρυνθούν οι μικροϊδιοκτήτες ακινήτων.
Η πλήρης άλλωστε κατάργηση του αφορολογήτου ορίου, σύμφωνα με τους εκπροσώπους των κομμάτων, θα προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων, διότι, αφενός πιστοποιεί για μια ακόμη φορά τις αδυναμίες του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και την ανικανότητα του υπουργείου να διευρύνει με δίκαιο τρόπο τη φορολογική βάση, θα την «πληρώσουν» και οι ιδιοκτήτες ενός μικρού ακινήτου που βρίσκεται στις λεγόμενες «φθηνές» περιοχές, αφού ο νέος φόρος θα επιβάλλεται από το πρώτο τετραγωνικό μέτρο.
Σε κάθε περίπτωση, είτε μείωσης του αφορολογήτου είτε κατάργησής του, προκειμένου να αποφευχθούν αντιδράσεις και προσφυγές ενδεχομένως στα δικαστήρια που θα δημιουργούσαν νέα προβλήματα στις εισπράξεις του Δημοσίου, παράγοντες του υπουργείου που μετείχαν στη σύσκεψη πρότειναν ως εναλλακτική πρόταση το αφορολόγητο να προσδιορίζεται από συνδυασμό κριτηρίων, μεταξύ των οποίων θα είναι τα τ.μ. του ακινήτου, αλλά και η αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας.
Τρόποι υπό εξέταση
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών, πάντως, εξετάζει όλους τους εναλλακτικούς τρόπους διεύρυνσης της φορολογικής βάσης των ακινήτων με ό,τι αυτό φυσικά συνεπάγεται για τους ιδιοκτήτες, λόγος για τον οποίο δεν έχει αποκλειστεί -προς το παρόν τουλάχιστον- να επιβληθεί ακόμη και στην κατοχή ακινήτων, χωρίς μάλιστα να εξετάζεται εάν αποφέρουν εισόδημα ή ιδιοχρησιμοποιούνται.
Σε κάθε περίπτωση βέβαια πρέπει να θεωρείται δεδομένη η επιβολή του νέου φόρου και στις εκτός σχεδίου και οικισμού εκτάσεις, δηλαδή στα αγροτεμάχια τα οποία θα επιβαρύνονται εφόσον δεν ανήκουν σε κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Υπάρχει, ωστόσο, σκέψη να μην εξαιρεθούν ούτε οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, όμως να ισχύσουν συγκεκριμένα αντικειμενικά κριτήρια όσον αφορά στον τρόπο φορολόγησής τους, όπως να εφαρμοστεί σχετική κλίμακα ανάλογα με τον αριθμό των στρεμμάτων που καλλιεργούν.
Στόχος της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών είναι να εξαιρεθούν οι αγρότες οι οποίοι καλλιεργούν μικρές εκτάσεις.
Εκτός όμως από το νέο φόρο επί των ακινήτων, που θα αντικαταστήσει το ΦΑΠ και το «χαράτσι» μέσω της ΔΕΗ, το οικονομικό επιτελείο εν όψει των γενικότερων αλλαγών που σχεδιάζονται στη φορολογία κεφαλαίου μελετά νέα κλίμακα για μεταβιβάσεις ακινήτων, κατάργηση της έκπτωσης από το φόρο εισοδήματος των τόκων στεγαστικών δανείων, μείωση των αφορολογήτων για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, αλλά και μείωση του αφορολογήτου για γονικές παροχές και κληρονομιές.
Οι ανατροπές στη φορολόγηση των ακινήτων θα είναι, όπως άλλωστε και στη φορολογία εισοδήματος, σημαντικές, ενώ θα περιληφθούν στο δεύτερο φορολογικό νομοσχέδιο, το οποίο θα κατατεθεί στη Βουλή αμέσως μετά το σχέδιο νόμου που θα αφορά στην κατάργηση του ΚΒΣ και το νέο ποινολόγιο.
Προβλέψεις
Αξίζει να σημειωθεί ότι το πόρισμα των στελεχών του υπουργείου που αναμένει το «πράσινο φως» του οικονομικού επιτελείου προβλέπει ακόμη τα εξής:
* Κατάργηση της μείωσης του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά το 10% της δαπάνης για τόκους στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας.
* Μείωση των αφορολόγητων ορίων για την απόκτηση πρώτης κατοικίας ακόμη και κατά 50%.
* Μείωση, κατά 33%, του αφορολογήτου ορίου για γονικές παροχές και κληρονομιές με αλλαγές στους συντελεστές και τα κλιμάκια. Σήμερα το αφορολόγητο όριο στις γονικές παροχές και τις κληρονομιές (σύζυγοι, τέκνα, εγγονοί) ανέρχεται στις 150.000 ευρώ. Το τμήμα της ακίνητης περιουσίας πάνω από το αφορολόγητο όριο των 150.000 ευρώ και μέχρι τις 300.000 ευρώ φορολογείται με συντελεστή 1%, από 300.000 μέχρι 600.000 ευρώ με 5% και πάνω από τις 600.000 ευρώ φορολογείται με 10%.
* Θέσπιση φορολογικής κλίμακας για τον υπολογισμό του φόρου στις μεταβιβάσεις ακινήτων, η υιοθέτηση ενός χαμηλού συντελεστή 4%. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι με το ισχύον καθεστώς ο φόρος μεταβίβασης υπολογίζεται με συντελεστή 8% - 10%, καθώς μέχρι τα πρώτα 20.000 ευρώ της αξίας του ακινήτου επιβάλλεται φορολογικός συντελεστής 8% και για την υπερβάλλουσα αξία συντελεστής 10%.
* Αυτοτελή φορολόγηση όλων των εισοδημάτων από ακίνητα με συντελεστή 20%. Με το νέο καθεστώς που μελετάται ουσιαστικά θα δοθεί ένα νέο κίνητρο στους ιδιοκτήτες που νοικιάζουν τα ακίνητά τους για να τα δηλώσουν, υπό την προϋπόθεση φυσικά ότι έχουν κι άλλα εισοδήματα, αφού ο φόρος που θα πληρώνουν για τα ενοίκια που εισπράττουν θα είναι 20%.
Θα είναι, δηλαδή, χαμηλότερος απ' αυτόν που πληρώνουν σήμερα, αφού με το σύστημα που ισχύει τα ενοίκια προστίθενται στα υπόλοιπα εισοδήματα με αποτέλεσμα να υπόκεινται συνολικά σε υψηλότερη φορολόγηση.
Από την άλλη πλευρά βέβαια είναι αυτονόητο ότι όσοι έχουν εισοδήματα μόνο από ενοίκια θα επιβαρυνθούν υπέρμετρα, διότι δεν θα έχουν ότι το αφορολόγητο όριο των 5.000 ευρώ.
* Κατάργηση φοροαπαλλαγής για τις αγροτικές γαίες που κατέχουν φυσικά πρόσωπα.
* Ενοποίηση φορολογικών συντελεστών ακίνητης περιουσίας για τις επιχειρήσεις μεταξύ 0,6%-1% ανάλογα με τα επιδιωκόμενα έσοδα.
Προηγούμενη συνεδρίαση
Στην προηγούμενη συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής είχε τεθεί θέμα μείωσης του αφορολογήτου ορίου από τις 200.000 ευρώ στις 100.000 ευρώ αντικειμενική αξία, πάνω από την οποία θα επιβάλλεται ο νέος φόρος.
Θα πρέπει, ωστόσο, να αναφερθεί ότι και η ανωτέρω μείωση κρίνεται από αρκετούς υπηρεσιακούς παράγοντες του υπουργείου «οριζόντια και άδικη», καθώς δεν λαμβάνονται υπόψη σημαντικά στοιχεία ενός ακινήτου.
του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΥΡΟΥ, εφημερίδα "Η Ναυτεμπορική" , 23/10/2012
