Κλείνουν τα παράθυρα για πρόωρη σύνταξη με τα νέα μέτρα του εφαρμοστικού νόμου. Για δεκάδες χιλιάδες ασφαλισμένους, κυρίως των ΔΕΚΟ, του Δημοσίου αλλά και των τραπεζών όπου εφαρμόζεται το προσυνταξιοδοτικό καθεστώς του ΕΤΑΤ, η αποχώρηση σε ηλικίες κάτω των 60 ή 65 ετών, κρίνεται ασύμφορη. Προτού αποφασίσει κανείς να υποβάλλει αίτηση θα πρέπει πλέον να υπολογίσει καλά όχι πόσα θα πάρει, αλλά... πόσα λιγότερα θα του πάρουν!
Με την επιβολή των δρακόντειων μέτρων, τις δυσβάσταχτες κρατήσεις και τα πρωτοφανή χαράτσια, η πρόωρη συνταξιοδότηση από τα λεγόμενα "ειδικά ταμεία" πέραν του ότι συνεπάγεται μια ντε φάκτο μείωση της καταβαλλόμενης σύνταξης από 6% ώς και 30%, επιβαρύνεται και με επιπλέον κρατήσεις από 6% ώς 10% όταν πρόκειται για ασφαλισμένους κάτω των 60 ετών που δικαιούνται σύνταξη από 1.700 ευρώ και άνω. Αν και η πλειονότητα των συνταξιούχων δεν παίρνει 1.700 ευρώ σύνταξη, αλλά πολύ χαμηλότερη, εν τούτοις σε αυτή την κατηγορία (των συνταξιούχων κάτω των 60 ετών και άνω των 1.700 ευρώ) βρίσκονται ήδη περίπου 90.000 συνταξιούχοι. Προέρχονται κατά κύριο λόγο από τα ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ - τραπεζών, Δημοσίου και γιατρών στα οποία λόγω ευνοϊκών καταστατικών διατάξεων ως προς τον υπολογισμό της σύνταξη που διατηρούνται εν ισχύ ώς το 2013, οι συντάξεις που καταβάλλονται είναι σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με αυτές του ΙΚΑ και άλλων ταμείων.
Οι ασφαλιστικοί νόμοι 3863 και 3865 του 2010, επιτρέπουν με ερμηνευτικές (και όχι τόσο με νομοθετικές) ρυθμίσεις την πρόωρη συνταξιοδότηση ακόμη και από τα 52 (άντρες - γυναίκες σε Δημόσιο με ανήλικο στην 25ετία που συμπληρώνεται από το 2011). Όμως η ευκαιρία αυτή κινδυνεύει τώρα να μετατραπεί σε παγίδα και αυτό γιατί πέραν της "θεσμοθετημένης" μείωσης της σύνταξης λόγω πρόωρης εξόδου, που την έχει υπολογίσει ένας ασφαλισμένος προτού αποχωρήσει, έρχεται το πρόσθετο χαράτσι του "μεσοπρόθεσμου" από 6% ώς 10% για όσους αποχωρούν κάτω των 60 ετών και έχουν σύνταξη άνω των 1.700 ευρώ.
Στην τσιμπίδα της πρόσθετης εισφοράς από 6% ώς 10%, μπαίνουν εκτός από τους υπαλλήλους ΔΕΚΟ, τραπεζών, Δημοσίου και οι υψηλόμισθοι που ασφαλίζονται στο ΙΚΑ. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν:
* Οι άντρες ασφαλισμένοι πριν από το 1993 οι οποίοι μπορούν να αποχωρήσουν κάτω από τα 60 τους αν είχαν 10.000 ένσημα ώς το 2010.
* Οι γυναίκες που ασφαλίστηκαν επίσης πριν από το 1993 και μπορούν με 10.000 ένσημα ώς το 2010 να κατοχυρώσουν συνταξιοδότηση από τα 55 τους.
* Γυναίκες που έχουν 25ετία ώς το 2010 και μπορούν να βγουν 5 χρόνια νωρίτερα από το κανονικό όριο ηλικίας (π.χ. στα 56 με κανονικό όριο το 61ο έτος το 2011 και στο 60ο με κανονικό όριο ηλικίας για σύνταξη το 65ο έτος από το 2015 και μετά).
Στην πράξη ένας εργαζόμενος που είναι ασφαλισμένος σε ταμείο ΔΕΚΟ (ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΕΘΕΛ, κ.ά.) και έχει μικτές αποδοχές στο ύψος των 2.400 ευρώ, αν φύγει πρόωρα, δηλαδή σε ηλικία μεταξύ 55-60 ετών, θα λάβει σύνταξη μειωμένη κατά 6% για κάθε χρόνο που υπολείπεται από το κανονικό όριο ηλικίας, ήτοι θα έχει μείωση κατά 6% αν είναι 59 ετών και κατά 30% αν είναι 55 ετών.
Για παράδειγμα, ενώ οι μικτές αποδοχές των 2.400 ευρώ, "βγάζουν" ένα τελικό ποσό σύνταξης στο ύψος των 2.100 ευρώ. Αν επιλεγεί η πρόωρη αποχώρηση το ποσό αυτό θα κυμαίνεται μεταξύ των 1.470 ευρώ (σύνταξη στα 55 με μείωση 30%) και 1.980 ευρώ (σύνταξη στα 59 με μείωση 6%).
Όσοι όμως μετά την πρόωρη αποχώρηση έχουν σύνταξη από 1.700 ευρώ και πάνω, θα χάσουν άλλο ένα 6%, που σημαίνει ότι η συνολική επιβάρυνση λόγω πρόωρης εξόδου ξεκινά από 12% και φτάνει στο 36% για αυτή την κατηγορία (σύνταξη από 1.700 ως 2.300 ευρώ κάτω των 60 ετών).
Αν τώρα πρόκειται για τραπεζοϋπαλλήλους, ασφαλισμένους σε ειδικά ταμεία όπου ισχύει το προσυνταξιοδοτικό καθεστώς και αποχωρούν επίσης κάτω των 60-65 με ολόκληρο το ποσό της σύνταξης από το ΕΤΑΤ, τότε οι πρόσθετες απώλειες θα φτάσουν στο 10% αν η σύνταξή τους είναι πάνω από 2.300 ευρώ, ενώ σε κάθε περίπτωση το τελικό ποσό της σύνταξής τους περιορίζεται μετά το νέο πλαφόν στα 2.775 ευρώ, στο οποίο πλέον συνυπολογίζονται οικογενειακά επιδόματα και άλλες τυχόν προσαυξήσεις (όπως το επίδομα ισολογισμού που καταβάλλεται σε συνταξιούχους τραπεζικούς).
Υπάρχουν επομένως "αντικειμενικοί λόγοι" που συνηγορούν στο γεγονός ότι η πρόωρη αποχώρηση συνεπάγεται μεγάλες απώλειες -πιο μεγάλες απ’ όσες υπολόγιζαν οι ασφαλισμένοι- στο τελικό ποσό σύνταξης και ως εκ τούτου αυτή η επιλογή μπορεί να θεωρηθεί πλέον ως λύση ανάγκης, παρά ως ευκαιρία. Για παράδειγμα οι μητέρες ανηλίκων μπορεί να αποχωρούν κάτω από τα 65 και κάτω από τα 60 τους, αλλά κατά κανόνα η σύνταξή τους υπολείπεται αισθητά από τα 1.700 ευρώ.
Ένσημα με την ώρα φέρνει το εργόσημο
Ασφάλιση και ένσημα με την ώρα θα έχουν οι περιστασιακά απασχολούμενοι με το λεγόμενο "εργόσημο".
Στο νέο αυτό καθεστώς ασφάλισης υπάγονται:
* Οι υπηρεσίες οικογενειακής φροντίδας (οικιακή καθαριότητα).
* Οι κηπουρικές εργασίες.
* Οι μεμονωμένες μικροεπισκευαστικές εργασίες (μερεμέτια, κ.ά.).
* Η παράδοση ιδιαίτερων μαθημάτων
* Η φύλαξη και μεταφορά παιδιών.
* Η παροχή φροντίδας σε ηλικιωμένα άτομα και σε άτομα με ειδικές ανάγκες.
* Οι κομμώτριες και οι αισθητικοί που παρέχουν τις υπηρεσίες τους κατ΄ οίκον.
* Η νοσηλευτική φροντίδα κατάκοιτων και αρρώστων.
Το εργόσημο είναι μια επιταγή που περιλαμβάνει την αμοιβή και την εισφορά του περιστασιακά απασχολούμενου.
Για παράδειγμα ένας ιδιώτης που θέλει να κάνει εργασίες καθαριότητας (κήπου, ή σπιτιού) θα πηγαίνει στις τράπεζες και θα προμηθεύεται το εργόσημο που επιθυμεί ανάλογα με την αμοιβή που θα καταβάλλει. Στη συνέχεια θα δίνει αυτή την επιταγή στο άτομο που απασχολεί και εκείνος θα την εξαργυρώνει στην τράπεζα, όπου θα παρακρατείται ασφαλιστική εισφορά στο 20% της αμοιβής που θα αναγράφεται στο εργόσημο.
του Κώστα Κατίκου, από την εφημερίδα "Αδέσμευτος Τύπος", 4/7/2011
