H επόμενη ημέρα για τους περιφερειάρχες και πολλούς δημάρχους θα είναι δύσκολη. Επιφορτισμένες οι νέες αυτοδιοικητικές αρχές με μια σειρά σημαντικών αρμοδιοτήτων, που περιλαμβάνουν από κοινωνικές παροχές, υγείας, πρόνοιας και παιδείας έως περιβαλλοντικές και άλλες, καλούνται να σταθούν σε πρώτη φάση στοιχειωδώς στα πόδια τους κάνοντας μια τιτάνια προσπάθεια να λειτουργήσουν, τουλάχιστον όπως και πριν από τον «Καλλικράτη». Ενας «Καλλικράτης», που όπως εκμυστηρεύεται στην «Κ» ένας από τους πρωτεργάτες της σύνταξης του νομοσχεδίου, από τον Μάιο, «κοιμάται» και μοιάζει να λειτουργεί «με τον αυτόματο πιλότο».
Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων από τον έναν βαθμό αυτοδιοίκησης στον άλλο, η ομαλή μετάβαση δραστηριοτήτων που ασκούνταν από τις νομαρχίες στους δήμους, αλλά και οι μετατάξεις υπαλλήλων στις αιρετές περιφέρειες είναι το μεγάλο στοίχημα. Τα χρονοδιαγράμματα είναι ασφυκτικά, ενώ παραμένουν πολλές ασάφειες και διοικητικές προσαρμογές που απαιτούν την έκδοση τουλάχιστον 25 Προεδρικών Διαταγμάτων και 60 υπουργικών αποφάσεων. Αν προστεθούν οι δεκάδες εγκύκλιοι, τότε αναλογίζεται κανείς ότι ο χρόνος προσαρμογής και εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου είναι ελάχιστος.
«Σε πλήρη εξέλιξη και εντός των προβλεπομένων χρονοδιαγραμμάτων κινείται το σχέδιο εφαρμογής του “Καλλικράτη”», επισημαίνει στην «Κ» ο υφυπουργός Εσωτερικών κ. Γ. Ντόλιος. «Αυτή τη στιγμή 16 έργα και δράσεις υλοποιούνται (π.χ. 238 ενοποιημένοι δήμοι ενοποιούν τις ηλεκτρονικές τους εφαρμογές) ενώ 20 Προεδρικά Διατάγματα είναι έτοιμα και οδεύουν προς το ΣτΕ», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Ντόλιος.
Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων από τον έναν βαθμό αυτοδιοίκησης στον άλλο, η ομαλή μετάβαση δραστηριοτήτων που ασκούνταν από τις νομαρχίες στους δήμους, αλλά και οι μετατάξεις υπαλλήλων στις αιρετές περιφέρειες είναι το μεγάλο στοίχημα. Τα χρονοδιαγράμματα είναι ασφυκτικά, ενώ παραμένουν πολλές ασάφειες και διοικητικές προσαρμογές που απαιτούν την έκδοση τουλάχιστον 25 Προεδρικών Διαταγμάτων και 60 υπουργικών αποφάσεων. Αν προστεθούν οι δεκάδες εγκύκλιοι, τότε αναλογίζεται κανείς ότι ο χρόνος προσαρμογής και εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου είναι ελάχιστος.
«Σε πλήρη εξέλιξη και εντός των προβλεπομένων χρονοδιαγραμμάτων κινείται το σχέδιο εφαρμογής του “Καλλικράτη”», επισημαίνει στην «Κ» ο υφυπουργός Εσωτερικών κ. Γ. Ντόλιος. «Αυτή τη στιγμή 16 έργα και δράσεις υλοποιούνται (π.χ. 238 ενοποιημένοι δήμοι ενοποιούν τις ηλεκτρονικές τους εφαρμογές) ενώ 20 Προεδρικά Διατάγματα είναι έτοιμα και οδεύουν προς το ΣτΕ», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Ντόλιος.
Το αργότερο μέχρι τέλους του χρόνου η διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί και «οι υπηρεσίες θα είναι στρωμένες», λέει με έμφαση. «Αν υπάρξουν προβλήματα θα αντιμετωπιστούν».
Χωρίς γραφεία, υπαλλήλους
Την 1η Ιανουαρίου, λοιπόν, ο περιφερειάρχης θα ’χει γραφείο, μειωμένους πόρους, αλλά, όπως υποστηρίζουν πολλοί υποψήφιοι, είναι αμφίβολο αν θα έχει ικανό αριθμό υπαλλήλων για να αναπτύξει τις θεσμοθετημένες δραστηριότητές του. Θα έχει να αντιμετωπίσει δε, στις μεγάλες περιφέρειες, και μια άλλη παράμετρο, ήσσονος σημασίας, αλλά ενδεικτική της κατάστασης που θα επικρατεί. Τη «μάχη» για την καρέκλα, μεταξύ των αντιπεριφερειαρχών, αφού δεν θα έχουν στην κυριολεξία πού να καθίσουν μαζί με τα λοιπά όργανα της περιφέρειας (το Περιφερειακό Συμβούλιο, τις επιτροπές, την εκτελεστική επιτροπή, την οικονομική επιτροπή, την επιτροπή διαβούλευσης, την επιτροπή ισότητας, τον Περιφερειακό Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης). Θεωρητικά το θέμα δεν είναι σοβαρό, αλλά οι καθυστερήσεις έχουν άμεσο αντίκτυπο στην εξυπηρέτηση του πολίτη. Και τούτο διότι εκτός από τις αναπτυξιακές παρεμβάσεις, έχει περιέλθει στις αρμοδιότητες των περιφερειών ο προγραμματισμός, συντονισμός, εποπτεία και έλεγχος νοσοκομείων και κέντρων υγείας, η κατασκευή, συντήρηση και ανακαίνιση οδών, η έγκριση περιβαλλοντικών όρων για βιομηχανικές δραστηριότητες, η καταπολέμηση του δάκου, ο έλεγχος της υγείας των ζώων, η χορήγηση άδειας σφαγείων, ο έλεγχος γεωργικών φαρμάκων, η λειτουργία ιδιωτικών ΚΤΕΟ, η παρακολούθηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η επίβλεψη έργων πολιτικής προστασίας και οι άδειες πωλητών πετρελαιοειδών προϊόντων.
Ο κ. Ντόλιος διαβεβαιώνει, ωστόσο, ότι όλοι θα είναι στις θέσεις τους. Οι οργανισμοί των περιφερειών με την περιγραφή και τον αριθμό των θέσεων των υπαλλήλων έχουν ολοκληρωθεί, με τη σύμφωνη γνώμη των συνδικαλιστικών φορέων, όπως τονίζει. «Κάθε περιφέρεια θα έχει ικανό αριθμό υπαλλήλων, δηλαδή, τους εργαζόμενους των καταργούμενων νομαρχιών, μείον τους μετατασσομένους προς τους δήμους, συν τους μετατασσόμενους από τις κρατικές στις αιρετές περιφέρειες».
Το μεσοδιάστημα μέχρι τον ερχόμενο Ιούνιο θα είναι μεταβατικό. Μέχρι τότε το ΕΣΠΑ και τα άλλα κονδύλια, οι 13 περιφέρειες θα τα συνδιαχειρίζονται με τις επτά αποκεντρωμένες διοικήσεις, που έχουν ως πυρήνα αρμοδιοτήτων τον αναπτυξιακό σχεδιασμό, τον προγραμματισμό και την εκτέλεση έργων.
Χωρίς γραφεία, υπαλλήλους
Την 1η Ιανουαρίου, λοιπόν, ο περιφερειάρχης θα ’χει γραφείο, μειωμένους πόρους, αλλά, όπως υποστηρίζουν πολλοί υποψήφιοι, είναι αμφίβολο αν θα έχει ικανό αριθμό υπαλλήλων για να αναπτύξει τις θεσμοθετημένες δραστηριότητές του. Θα έχει να αντιμετωπίσει δε, στις μεγάλες περιφέρειες, και μια άλλη παράμετρο, ήσσονος σημασίας, αλλά ενδεικτική της κατάστασης που θα επικρατεί. Τη «μάχη» για την καρέκλα, μεταξύ των αντιπεριφερειαρχών, αφού δεν θα έχουν στην κυριολεξία πού να καθίσουν μαζί με τα λοιπά όργανα της περιφέρειας (το Περιφερειακό Συμβούλιο, τις επιτροπές, την εκτελεστική επιτροπή, την οικονομική επιτροπή, την επιτροπή διαβούλευσης, την επιτροπή ισότητας, τον Περιφερειακό Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης). Θεωρητικά το θέμα δεν είναι σοβαρό, αλλά οι καθυστερήσεις έχουν άμεσο αντίκτυπο στην εξυπηρέτηση του πολίτη. Και τούτο διότι εκτός από τις αναπτυξιακές παρεμβάσεις, έχει περιέλθει στις αρμοδιότητες των περιφερειών ο προγραμματισμός, συντονισμός, εποπτεία και έλεγχος νοσοκομείων και κέντρων υγείας, η κατασκευή, συντήρηση και ανακαίνιση οδών, η έγκριση περιβαλλοντικών όρων για βιομηχανικές δραστηριότητες, η καταπολέμηση του δάκου, ο έλεγχος της υγείας των ζώων, η χορήγηση άδειας σφαγείων, ο έλεγχος γεωργικών φαρμάκων, η λειτουργία ιδιωτικών ΚΤΕΟ, η παρακολούθηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η επίβλεψη έργων πολιτικής προστασίας και οι άδειες πωλητών πετρελαιοειδών προϊόντων.
Ο κ. Ντόλιος διαβεβαιώνει, ωστόσο, ότι όλοι θα είναι στις θέσεις τους. Οι οργανισμοί των περιφερειών με την περιγραφή και τον αριθμό των θέσεων των υπαλλήλων έχουν ολοκληρωθεί, με τη σύμφωνη γνώμη των συνδικαλιστικών φορέων, όπως τονίζει. «Κάθε περιφέρεια θα έχει ικανό αριθμό υπαλλήλων, δηλαδή, τους εργαζόμενους των καταργούμενων νομαρχιών, μείον τους μετατασσομένους προς τους δήμους, συν τους μετατασσόμενους από τις κρατικές στις αιρετές περιφέρειες».
Το μεσοδιάστημα μέχρι τον ερχόμενο Ιούνιο θα είναι μεταβατικό. Μέχρι τότε το ΕΣΠΑ και τα άλλα κονδύλια, οι 13 περιφέρειες θα τα συνδιαχειρίζονται με τις επτά αποκεντρωμένες διοικήσεις, που έχουν ως πυρήνα αρμοδιοτήτων τον αναπτυξιακό σχεδιασμό, τον προγραμματισμό και την εκτέλεση έργων.
της Φωτεινής Καλλίρη, από την εφημερίδα "Η Καθημερινή", 16/10/2010
