Η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ - ΓΣΕΕ ΓΙΑ ΤΟ 2013

Σε 20 χρόνια θα μειωθεί η ανεργία σε μονοψήφιο αριθμό !

Η ε­τή­σια έκ­θε­ση για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία και α­πα­σχό­λη­ση, του Ινστι­τού­του Εργα­σίας της ΓΣΕΕ για το τρέ­χον έ­τος, δό­θη­κε προ­χθές στη δη­μο­σιό­τη­τα, πα­ρα­μο­νές, ως εί­θι­σται, της ο­μι­λίας του ε­κά­στο­τε πρω­θυ­πουρ­γού στα ε­γκαί­νια της Δ.Ε.

Δεν θα κου­ρα­στού­με να ε­πα­να­λαμ­βά­νου­με, ό­τι, το μο­να­δι­κό άλ­λω­στε, πό­σο χρή­σι­μο ερ­γα­λείο για την ερ­γα­τι­κή τά­ξη και τους α­γώ­νες της εί­ναι οι με­λέ­τες και οι εκ­θέ­σεις του Ι­ΝΕ. Ιδιαί­τε­ρα σε πε­ριό­δους κρί­σης, ό­πως αυ­τή που περ­νούν οι ερ­γα­ζό­με­νοι της χώ­ρας, με­λέ­τες του Ι­ΝΕ ό­χι μό­νο α­πο­κα­λύ­πτουν την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα του οι­κο­νο­μι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος αλ­λά, με βά­ση οι­κο­με­τρι­κά υ­πο­δείγ­μα­τα, προ­βλέ­πουν τις ε­πι­πτώ­σεις της ε­φαρ­μο­ζό­με­νης οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής στο ει­σό­δη­μα, την α­πα­σχό­λη­ση, στο Ασφα­λι­στι­κό και στο κοι­νω­νι­κό κρά­τος.

Ήδη, α­πό την πε­ρα­σμέ­νη Δευ­τέ­ρα, πριν δο­θεί καν στη δη­μο­σιό­τη­τα η Έκθε­ση, ό­ταν ο ε­πι­στη­μο­νι­κός διευ­θυ­ντές του Ι­ΝΕ Σάβ­βας Ρο­μπό­λης πα­ρου­σία­σε ο­ρι­σμέ­νες δυ­σοίω­νες προ­βλέ­ψεις σε τη­λε­ο­πτι­κή εκ­πο­μπή, ο υ­πουρ­γός Εργα­σίας κ. Βρού­τσης τις σχο­λία­σε με ο­ξείς χα­ρα­κτη­ρι­σμούς. Μί­λη­σε για «α­παι­σιό­δο­ξους προ­φή­τες οι ο­ποίοι χρη­σι­μο­ποιώ­ντας τα χει­ρό­τε­ρα σε­νά­ρια μα­θη­μα­τι­κών υ­πό­δειγ­μα της προ­βλέ­πουν την κα­τα­στρο­φή, κά­νο­ντας παι­χνί­δια ε­ντυ­πω­σια­σμού». Ο υ­πουρ­γός προ­φα­νώς «ξέ­χα­σε» ό­τι σε α­ντί­θε­ση με τις προ­βλέ­ψεις του Ι­ΝΕ, ό­λοι οι άλ­λοι ορ­γα­νι­σμοί και τα κέ­ντρα τους, α­πό την Κο­μι­σιόν μέ­χρι το ΔΝΤ, έ­πε­σαν έ­ξω, πό­τε για το βά­θος της ύ­φε­σης, πό­τε με τους λά­θος πολ­λα­πλα­σια­στές πό­τε με τις προ­βλέ­ψεις ό­τι η Ελλά­δα θα έ­βγαι­νε στις α­γο­ρές αρ­χι­κά πό­τε το 2012, με­τά το 2013, τώ­ρα το 2015 κ.ό.κ.

Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία και η φε­τι­νή έκ­θε­ση δί­νει στο μεί­ζον ζή­τη­μα της α­πα­σχό­λη­σης και της α­νερ­γίας. Ο Σ. Ρο­μπό­λης, πα­ρου­σιά­ζο­ντας την Έκθε­ση στη Θεσ­σα­λο­νί­κη προέ­βη και σε υ­πο­δεί­ξεις οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής στη βά­ση των πα­ρα­δο­χών και των προ­βλέ­ψεων του Ι­ΝΕ.

Μά­κης Μπα­λα­ού­ρας

ΤΟ ΕΥ­ΡΩ­ΠΑΪ­ΚΟ ΜΟ­ΝΤΕ­ΛΟ Α­ΝΙ­ΣΗΣ Α­ΝΑ­ΠΤΥ­ΞΗΣ

* Η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία σε δια­δι­κα­σία α­πο­ε­πέν­δυ­σης

Το  μο­ντέ­λο της ά­νι­σης α­νά­πτυ­ξης το­πο­θέ­τη­σε τον Νό­το στον δρό­μο της στα­δια­κής τε­χνο­λο­γι­κής, και­νο­το­μι­κής, ορ­γα­νω­τι­κής και ποιο­τι­κής α­πα­ξίω­σης της πα­ρα­γω­γι­κής υ­πο­δο­μής στους το­μείς της με­τα­ποίη­σης και της γεωρ­γίας, προω­θώ­ντας την α­νά­πτυ­ξη των το­μέων του του­ρι­σμού, των κα­τα­σκευών και των υ­πη­ρε­σιών. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή πε­ρί­πτω­ση αυ­τής της πα­ρα­γω­γι­κής α­πα­ξίω­σης α­πο­τε­λεί, με­τα­ξύ των χω­ρών του Νό­του, η Ελλά­δα η ο­ποία σή­με­ρα (2013) πα­ρά­γει μό­νο το 27% των προϊό­ντων που κα­τα­να­λώ­νει. Ακρι­βώς, αυ­τή η ευ­ρω­παϊκή στρα­τη­γι­κή της ά­νι­σης α­νά­πτυ­ξης Βορ­ρά-Νό­του ο­δή­γη­σε, κα­τά τα τε­λευ­ταία εί­κο­σι χρό­νια, στα­δια­κά την Ελλά­δα στην δη­μιουρ­γία «δί­δυ­μων ελ­λειμ­μά­των» στα δη­μό­σια οι­κο­νο­μι­κά (δη­μό­σιο έλ­λειμ­μα και χρέ­ος) και στις ε­ξω­τε­ρι­κές συ­ναλ­λα­γές της χώ­ρας (έλ­λειμ­μα ε­μπο­ρι­κού ι­σο­ζυ­γίου). Η ε­πι­βο­λή στις χώ­ρες του Νό­του των πο­λι­τι­κών της «ε­σω­τε­ρι­κής υ­πο­τί­μη­σης» και της ε­λεγ­χό­με­νης χρε­ο­κο­πίας α­πό τους διε­θνείς ορ­γα­νι­σμούς (Ε.Ε., Ε­ΚΤ, ΔΝΤ), ως στρα­τη­γι­κή ε­πι­λο­γή της εγ­γυη­μέ­νης α­πο­πλη­ρω­μής των δα­νείων τους, ε­κτός α­πό την κοι­νω­νι­κή κα­θί­ζη­ση (λι­τό­τη­τα, α­νερ­γία, φτω­χο­ποίη­ση, κλπ) προ­κά­λε­σαν και πα­ρα­γω­γι­κή κα­θί­ζη­ση (μείω­ση ε­πεν­δύ­σεων (64,8% 2008-2013, πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας της ερ­γα­σίας, αύ­ξη­σης της α­νερ­γίας κλπ) (κα­θί­ζη­ση προ­σφο­ράς), α­πα­ξιώ­νο­ντας κα­τ’ αυ­τόν τον τρό­πο α­κό­μη και τον κε­ντρι­κό στρα­τη­γι­κό στό­χο των ε­φαρ­μο­σμέ­νων πο­λι­τι­κών. Κα­τά συ­νέ­πεια, η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία βρί­σκε­ται σε δια­δι­κα­σία α­πο­ε­πέν­δυ­σης.

Η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία έ­χει κα­θη­λω­θεί σε χα­μη­λό ε­πί­πε­δο πα­ρα­γω­γής και α­νερ­γίας, στο ο­ποίο ε­ξαν­τλού­νται οι δυ­να­μι­κές ι­διό­τη­τες του πα­ρα­γω­γι­κού συ­στή­μα­τος, δη­λα­δή η ι­κα­νό­τη­τά του να α­να­κάμ­ψει αυ­θορ­μή­τως. Με άλ­λα λό­για, η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία φαί­νε­ται ό­τι δεν μπο­ρεί να α­πο­κολ­λη­θεί α­πό το χα­μη­λό ε­πί­πε­δο στο ο­ποίο έ­χει ο­δη­γη­θεί ε­πει­δή έ­χει ε­ξαν­τλή­σει ό­λες τις εν­δο­γε­νείς δυ­νά­μεις που δια­θέ­τει για να με­τα­το­πι­στεί σε υ­ψη­λό­τε­ρο ε­πί­πε­δο πα­ρα­γω­γής. Αυ­τό ση­μαί­νει ό­τι μό­νο έ­να ε­πεν­δυ­τι­κό σοκ μπο­ρεί να θέ­σει σε κί­νη­ση ξα­νά την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία.

Κα­τά τη διάρ­κεια της ε­φαρ­μο­γής των μνη­μο­νίων ό­χι μό­νο οι ε­ξα­γω­γές α­γα­θών και υ­πη­ρε­σιών δεν κα­τέ­στη­σαν κι­νη­τή­ριες δυ­νά­μεις της α­νά­πτυ­ξης αλ­λά πα­ρου­σία­σαν και ε­πι­δεί­νω­ση ως προς την συμ­βο­λή τους στη με­γέ­θυν­ση του Α­ΕΠ. Αντί­θε­τα η ό­ποια ε­πί­δρα­ση στο  Α­ΕΠ ο­φεί­λε­ται σχε­δόν α­πο­κλει­στι­κά στη μείω­ση των ει­σα­γω­γών, η ο­ποία με την σει­ρά της ο­φεί­λε­ται στην δρα­στι­κή πε­ρι­στο­λή της ε­σω­τε­ρι­κής ζή­τη­σης – κα­τα­να­λω­τι­κής και ε­πεν­δυ­τι­κής.

ΜΙ­ΣΘΟΙ- Α­ΓΟ­ΡΑ­ΣΤΙ­ΚΗ ΔΥ­ΝΑ­ΜΗ

* η Σω­ρευ­τι­κή μείω­ση της α­γο­ρα­στι­κής δύ­να­μης α­πο­δο­χών α­νά μι­σθω­τό εί­ναι 22,1%

Σε τρέ­χου­σες τι­μές οι α­πο­δο­χές ερ­γα­σίας μι­σθω­τών και αυ­το­α­πα­σχο­λού­με­νων κα­τά την πε­ρίο­δο 2010-2013 μειώ­θη­καν κα­τά 41 δισ. ευ­ρώ έ­να­ντι του ε­πι­πέ­δου των α­πο­δο­χών του 2009. Όμως, το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα, που προέρ­χε­ται α­πό α­μοι­βές ερ­γα­σίας μι­σθω­τών μειώ­θη­κε, πε­ραι­τέ­ρω, ε­ξαι­τίας της αυ­ξη­μέ­νης ά­με­σης και έμ­με­σης φο­ρο­λό­γη­σης της μι­σθω­τής ερ­γα­σίας, κα­τά τη διάρ­κεια των τε­λευ­ταίων τεσ­σά­ρων ε­τών, δη­λα­δή α­πό τη μείω­ση των α­πο­δο­χών (2010-2013) των 41 δισ. ευ­ρώ, τα 37 δισ. ευ­ρώ α­φο­ρούν τους μι­σθω­τούς και τα 4 δισ. ευ­ρώ α­φο­ρούν τους αυ­το­α­πα­σχο­λού­με­νους. Σε συν­δυα­σμό με την αύ­ξη­ση του δεί­κτη τι­μών κα­τα­να­λω­τή κα­τά την πε­ρίο­δο 2010-2013 κα­τά 7,6%, η σω­ρευ­τι­κή μείω­ση της α­γο­ρα­στι­κής δύ­να­μης των α­πο­δο­χών α­νά μι­σθω­τό προ­σεγ­γί­ζει το 22,1%.

Ο μέ­σος μι­σθω­τός, πριν φο­ρο­λο­γη­θεί το ει­σό­δη­μά του, έ­χει α­πο­λέ­σει πε­ρί­που το 1/4 της α­γο­ρα­στι­κής δύ­να­μης των α­πο­δο­χών που εί­χε το 2009, ε­νώ οι μι­σθω­τοί ως σύ­νο­λο, ως κοι­νω­νι­κή ο­μά­δα, έ­χουν α­πο­λέ­σει, ε­ξαι­τίας και της υ­ψη­λής α­νερ­γίας, κα­τά τι πε­ρισ­σό­τε­ρο α­πό το 1/3 της α­γο­ρα­στι­κής δύ­να­μης των α­πο­δο­χών τους. Έτσι το 2014 οι μι­σθω­τοί στο σύ­νο­λό τους, δη­λα­δή ως κοι­νω­νι­κή ο­μά­δα, θα έ­χουν α­πο­λέ­σει το πε­ρί­που το 50% της α­γο­ρα­στι­κής δύ­να­μης που εί­χαν το 2009. Η σύ­γκλι­ση των πραγ­μα­τι­κών μι­σθών έ­να­ντι του μέ­σου ό­ρου της ΕΕ-15 έ­χει ο­πι­σθο­χω­ρή­σει πε­ρί­που κα­τά μία τρια­κο­ντα­ε­τία, σε ε­πί­πε­δα της δε­κα­ε­τίας του 1980.Ο κα­τώ­τα­τος μη­νιαίος μι­σθός στην Ελλά­δα α­πο­κλί­νει πλέ­ον ση­μα­ντι­κά και υ­στε­ρεί α­κό­μη πε­ρισ­σό­τε­ρο έ­να­ντι των κα­τώ­τα­των μι­σθών των πλου­σιό­τε­ρων κρα­τώ­ν- με­λών της Ευ­ρω­παϊκής Ένω­σης (1250 ευ­ρώ), δε­δο­μέ­νου ό­τι με­τά την μείω­ση κα­τά 22% τον Φε­βρουά­ριο του 2012 α­νέρ­χε­ται πλέ­ον μό­λις στο 46% του α­ντί­στοι­χου κα­τώ­τα­του μι­σθού της πρώ­της ο­μά­δας χω­ρών (α­πό 60% με βά­ση την Ε­ΓΣΣΕ πριν το μνη­μό­νιο ΙΙ).

Κό­βουν τις α­πο­δο­χές και ό­τι μέ­νει το παίρ­νουν μέ­σω της ε­φο­ρίας

Οι μι­σθω­τοί και συ­ντα­ξιού­χοι υ­πο­στή­ρι­ξαν, α­πο­κλει­στι­κά σχε­δόν, ό­λο το βά­ρος της δη­μο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής. Ενώ το μέ­σο δη­λω­θέν ει­σό­δη­μα των μι­σθω­τών και των συ­ντα­ξιού­χων μειώ­θη­κε κα­τά 18% (2011) σε σύ­γκρι­ση με το προ­η­γού­με­νο έ­τος (2010) η μέ­ση φο­ρο­λο­γι­κή τους ε­πι­βά­ρυν­ση αυ­ξή­θη­κε κα­τά 52%. Από την άλ­λη πλευ­ρά πα­ρα­τη­ρεί­ται ό­τι το μέ­σο δη­λω­θέν ει­σό­δη­μα των ε­λεύ­θε­ρων ε­παγ­γελ­μα­τιών μειώ­θη­κε (2011) κα­τά 38,5% σε σύ­γκρι­ση με το προ­η­γού­με­νο έ­τος (2010) και η μέ­ση φο­ρο­λο­γι­κή τους ε­πι­βά­ρυν­ση μειώ­θη­κε κα­τά 17,7%.

ΖΗ­ΤΗ­ΣΗ-ΜΕΙΩ­ΣΗ ΤΟΥ Α­ΕΠ. Ε­ΠΙ­ΣΤΡΟ­ΦΗ ΣΤΟ Α­ΠΩ­ΤΕ­ΡΟ ΠΑ­ΡΕΛ­ΘΟ­Ν

* η Ελλη­νι­κή οι­κο­νο­μία βρί­σκε­ται ε­γκλω­βι­σμέ­νη σε μια α­να­τρο­φο­δο­τού­με­νη δια­δι­κα­σία ύ­φε­σης

Η πτώ­ση της εγ­χώ­ριας ζή­τη­σης α­πό το 2009 και με­τά εί­ναι δρα­μα­τι­κή και α­νήλ­θε συ­νο­λι­κά σε 31,3%. Το ε­πί­πε­δο της εγ­χώ­ριας ζή­τη­σης έ­χει πλέ­ον ε­πι­στρέ­ψει 14 χρό­νια πριν, στο ε­πί­πε­δο του 1999. Η σω­ρευ­τι­κή μείω­ση του Α­ΕΠ για τα έ­ξι έ­τη ύ­φε­σης (2008-2013), συ­γκρι­νό­με­νη με την α­ντί­στοι­χη με­τα­βο­λή στις 36 πιο προ­ηγ­μέ­νες χώ­ρες του κό­σμου, α­νέρ­χε­ται σε πε­ρί­που 25%. Η πραγ­μα­τι­κή α­πό­κλι­ση της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας α­πό τον μέ­σο ό­ρο της Ευ­ρω­παϊκής Ένω­σης έ­χει ή­δη α­κυ­ρώ­σει την πο­ρεία πραγ­μα­τι­κής σύ­γκλι­σης που εί­χε πραγ­μα­το­ποιη­θεί κα­τά τα έ­τη 1995-2007.

Πού ο­δή­γη­σε ο φαύ­λος κύ­κλος της ύ­φε­σης.  

Το σο­βα­ρό­τε­ρο πρό­βλη­μα της ε­σω­τε­ρι­κής υ­πο­τί­μη­σης στην Ελλά­δα εί­ναι ό­τι η συμ­βο­λή ό­λων των συ­νι­στω­σών της ε­σω­τε­ρι­κής ζή­τη­σης στο Α­ΕΠ μειώ­νε­ται, η α­νερ­γία αυ­ξά­νε­ται και μειώ­νει και αυ­τή με την σει­ρά της την ε­σω­τε­ρι­κή ζή­τη­ση και ο φαύ­λος κύ­κλος της ύ­φε­σης ε­πα­να­λαμ­βά­νε­ται. Το μι­κρό πο­σο­στό ε­πέν­δυ­σης πα­γίου κε­φα­λαίου δεν ε­πι­τρέ­πει την αύ­ξη­ση της πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας της ερ­γα­σίας για­τί οι νέες ε­πεν­δύ­σεις εί­ναι αυ­τές που φέρ­νουν την τε­χνο­λο­γι­κή πρόο­δο μέ­σα στην πα­ρα­γω­γι­κή δια­δι­κα­σία.

Η ε­πι­βρά­δυν­ση του τε­χνο­λο­γι­κού εκ­συγ­χρο­νι­σμού μειώ­νει την πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τα της ερ­γα­σίας, ά­ρα και την α­ντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα τι­μής, και ε­πι­πλέ­ον, πε­ριο­ρί­ζει τις δυ­να­τό­τη­τές της χώ­ρας να βελ­τιώ­σει την ποιό­τη­τα των προϊό­ντων και να πα­ρα­γά­γει νέα προϊό­ντα για τα ο­ποία αυ­ξά­νε­ται η διε­θνής ζή­τη­ση. Κα­θώς ό­λες οι συ­νι­στώ­σες της ε­σω­τε­ρι­κής ζή­τη­σης συμ­βάλ­λουν αρ­νη­τι­κά στην με­γέ­θυν­ση του Α­Ε­Π, η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία βρί­σκε­ται ε­γκλω­βι­σμέ­νη σε μια α­να­τρο­φο­δο­τού­με­νη δια­δι­κα­σία ύ­φε­σης που α­κυ­ρώ­νει τα ό­ποια α­πο­τε­λέ­σμα­τα της πο­λι­τι­κής της ε­σω­τε­ρι­κής υ­πο­τί­μη­σης. Το Α­ΕΠ της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας υ­πο­χώ­ρη­σε κα­τά 6,4% το 2012 με­τά την μείω­ση κα­τά πε­ρί­που 14,6% στην τε­τρα­ε­τία ύ­φε­σης 2008-2011. Έτσι, η σω­ρευ­τι­κή μείω­ση του Α­Ε­Π, σε στα­θε­ρές τι­μές, κα­τά την πε­ντα­ε­τία 2008-2012 α­νήλ­θε σε 20,1%. Οι ε­ξε­λί­ξεις αυ­τές διέ­ψευ­σαν για α­κό­μα μία φο­ρά τις ε­τή­σιες προ­βλέ­ψεις της Ευ­ρω­παϊκής Επι­τρο­πής, σύμ­φω­να με τις ο­ποίες το Α­ΕΠ θα εί­χε μειω­θεί, σε στα­θε­ρές τι­μές, κα­τά 4,7% το 2012, ε­νώ μειώ­θη­κε κα­τά 6,4%.

Το μέ­σο Α­ΕΠ α­νά κά­τοι­κο σε στα­θε­ρές τι­μές, δη­λα­δή ως α­γο­ρα­στι­κή δύ­να­μη, έ­χει ε­πα­νέλ­θει στο ε­πί­πε­δο του 2000. Το 2010-2013 η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία πα­ρου­σιά­ζει α­πό­κλι­ση 19,7% έ­να­ντι του μέ­σου ό­ρου των 15 πιο α­νε­πτυγ­μέ­νων χω­ρών της Ευ­ρω­παϊκής Ένω­σης. Πρό­κει­ται για ο­πι­σθο­χώ­ρη­ση του δεί­κτη πραγ­μα­τι­κής σύ­γκλι­σης στο ε­πί­πε­δο του 1964.

Οι α­κα­θά­ρι­στες ε­πεν­δύ­σεις πα­γίου κε­φα­λαίου, σε στα­θε­ρές τι­μές, στο τέ­λος του 2013 θα έ­χουν ε­πι­στρέ­ψει εί­κο­σι χρό­νια πριν, στο ε­πί­πε­δο του 1994 με α­πο­τέ­λε­σμα να πα­ρα­τη­ρεί­ται πλέ­ον α­πο­ε­πέν­δυ­ση (μείω­ση του κα­θα­ρού κε­φα­λαια­κού α­πο­θέ­μα­τος). Η κα­τάρ­ρευ­ση αυ­τή δεν α­φο­ρά μό­νον στον δη­μό­σιο, αλ­λά και στον ι­διω­τι­κό το­μέα. Η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία βρί­σκε­ται σε δια­δι­κα­σία α­πο­ε­πέν­δυ­σης: με άλ­λα λό­για, χά­νει το πα­ρα­γω­γι­κό της δυ­να­μι­κό.

Α­ΠΑ­ΣΧΟ­ΛΗ­ΣΗ-Α­ΝΕΡ­ΓΙΑ ΜΑΥ­ΡΗ Η ΝΥ­ΧΤΑ

*Οι 930.000 θέ­σεις ερ­γα­σίας που δη­μιουρ­γή­θη­καν με­τα­ξύ 1992-2008 χά­θη­καν την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία

Το πο­σο­στό α­νερ­γίας αυ­ξή­θη­κε δρα­μα­τι­κά κα­τά το 2009- 2013 στο 27,0% σε μέ­σο ε­πί­πε­δο. Σύμ­φω­να με τις προ­βλέ­ψεις της Ευ­ρω­παϊκής Επι­τρο­πής, το πο­σο­στό α­νερ­γίας πρό­κει­ται να μειω­θεί κα­τά το 2014 στο 26,0% (σε μέ­σο ε­τή­σιο ε­πί­πε­δο) και σύμ­φω­να με τις προ­βλέ­ψεις του ΟΟ­ΣΑ (Ιού­λιος 2013) το πο­σο­στό της α­νερ­γίας κα­τά το 2014 θα αυ­ξη­θεί στο 28,2% (Δ΄ Τρί­μη­νο) α­πό 26,8% το Μάιο του 2013. Οι ε­κτι­μή­σεις του Ι­ΝΕ/ΓΣΕΕ εί­ναι πιο α­παι­σιό­δο­ξες, προ­βλέ­πο­ντας την α­νερ­γία κα­τά το 2013 να αυ­ξη­θεί α­πό 24,2% το 2012 στο 29%-30% και το 2014 στο 31,5%. Ο λό­γος α­νέρ­γων / α­πα­σχο­λου­μέ­νων υ­περ­βαί­νει σή­με­ρα το 1/3. Με άλ­λα λό­για, σε κά­θε τρεις ερ­γα­ζό­με­νους α­ντι­στοι­χεί πε­ρί­που έ­νας ά­νερ­γος. Στην Ελλά­δα, οι θέ­σεις ερ­γα­σίας (930.000) που δη­μιουρ­γή­θη­καν μέ­σα στα 17 χρό­νια 1992-2008, χά­θη­καν κα­τά τη διάρ­κεια της τε­λευ­ταίας πε­ντα­ε­τίας.

Η  δρα­μα­τι­κή κρί­ση στην α­γο­ρά ερ­γα­σίας, πα­ράλ­λη­λα ε­πη­ρεά­ζει το κα­θε­στώς α­πα­σχό­λη­σης, μέ­σω της συ­νε­χούς μείω­σης του γε­νι­κού συ­νο­λι­κού α­ριθ­μού των νέων συμ­βά­σεων ερ­γα­σίας (προσ­λή­ψεις), η μείω­ση του α­ριθ­μού των συμ­βά­σεων πλή­ρους α­πα­σχό­λη­σης, η αύ­ξη­ση του α­ριθ­μού των συμ­βά­σεων με­ρι­κής α­πα­σχό­λη­σης και εκ πε­ρι­τρο­πής ερ­γα­σίας και η υ­περ­δι­πλά­σια αύ­ξη­ση των ευέ­λι­κτων μορ­φών ερ­γα­σίας στην Ελλά­δα (α­πό 21% το 2009 σε 45% το 2012, ε­νώ οι συμ­βά­σεις πλή­ρους ερ­γα­σίας α­πό 79% το 2009 σε 45% το 2012) κα­θώς και η ση­μα­ντι­κή μείω­ση της τυ­πι­κής ερ­γα­σίας και αύ­ξη­σης της ά­τυ­πης ερ­γα­σίας στα κρά­τη - μέ­λη τό­σο της νό­τιας, ό­σο και της βό­ρειας Ευ­ρώ­πης.

 Κα­τά την πε­ρίο­δο της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης και ύ­φε­σης στην Ελλά­δα (2009- 2012) η α­να­σφά­λι­στη και α­δή­λω­τη ερ­γα­σία πα­ρου­σιά­ζει ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση, το πο­σο­στό της ο­ποίας υ­περ­βαί­νει (2012) το 36%. Κα­τά την ί­δια πε­ρίο­δο πε­ντα­πλα­σιά­σθη­κε η αύ­ξη­ση των ε­πι­χει­ρη­σια­κών συμ­βά­σεων ερ­γα­σίας (α­πό 238 το 2010 σε 976 το 2012) α­πό τις ο­ποίες το 72,6% υ­πο­γρά­φε­ται με ε­νώ­σεις προ­σώ­πων και μό­νο το 17,4% υ­πο­γρά­φε­ται α­πό ε­πι­χει­ρη­σια­κά σω­μα­τεία, με α­πο­τέ­λε­σμα οι ε­πι­χει­ρη­σια­κές συμ­βά­σεις σε συν­θή­κες οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης, ύ­φε­σης και υ­ψη­λής α­νερ­γίας να α­πο­τε­λούν έ­ναν α­πό τους βα­σι­κούς μη­χα­νι­σμούς ε­πι­βο­λής μι­σθο­λο­γι­κών μειώ­σεων.

Ο κα­τώ­τα­τος μη­νιαίος μι­σθός στην Ελλά­δα α­πο­κλί­νει πλέ­ον ση­μα­ντι­κά και υ­στε­ρεί α­κό­μη πε­ρισ­σό­τε­ρο έ­να­ντι των κα­τώ­τα­των μι­σθών των πλου­σιό­τε­ρων κρα­τώ­ν-με­λών της Ευ­ρω­παϊκής Ένω­σης δε­δο­μέ­νου ό­τι με­τά την μείω­ση κα­τά 22% τον Φε­βρουά­ριο του 2012 α­νέρ­χε­ται πλέ­ον μό­λις στο 46% του α­ντί­στοι­χου κα­τώ­τα­του μι­σθού της πρώ­της ο­μά­δας χω­ρώ­ν.

Η σω­ρευ­τι­κή μείω­ση του Α­ΕΠ για τα έ­ξι έ­τη ύ­φε­σης (2008-2013), συ­γκρι­νό­με­νη με την α­ντί­στοι­χη με­τα­βο­λή στις 36 πιο προ­ηγ­μέ­νες χώ­ρες του κό­σμου, α­νέρ­χε­ται σε πε­ρί­που 25%. Δη­λα­δή, έ­χει ή­δη α­κυ­ρώ­σει την πο­ρεία πραγ­μα­τι­κής σύ­γκλι­σης που εί­χε πραγ­μα­το­ποιη­θεί κα­τά τα έ­τη 1995-2007

Κα­τά τα έ­τη 2010-2013 ο α­ριθ­μός των α­πα­σχο­λού­με­νων μειώ­θη­κε κα­τά 18,6% ως ε­πα­κό­λου­θο της μείω­σης κα­τά 20,8% του Α­ΕΠ. Το υ­πό­λοι­πο 2,2% πε­ρί­που της μείω­σης του προϊό­ντος προήλ­θε α­πό την μείω­ση της πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας της ερ­γα­σίας.

Απλά μαθήματα εξόδου από την ύφεση

Η πτώ­ση της εγ­χώ­ριας ζή­τη­σης α­πό το 2009 και με­τά εί­ναι δρα­μα­τι­κή και α­νήλ­θε συ­νο­λι­κά σε 31,3%. Το ε­πί­πε­δο της εγ­χώ­ριας ζή­τη­σης έ­χει πλέ­ον ε­πι­στρέ­ψει 14 χρό­νια πριν, δη­λα­δή στο ε­πί­πε­δο του 1999.

Η Έκθε­ση του Ι­ΝΕ πε­ρι­γρά­φει έ­να α­πλό κευν­σια­νό μη­χα­νι­σμό ε­ξό­δου α­πό την ύ­φε­ση. Θεω­ρεί ό­τι εάν κα­τα­στεί δυ­να­τή η α­πο­διάρ­θρω­ση του μη­χα­νι­σμού διαρ­κούς υ­πο­τί­μη­σης της ερ­γα­σίας, ε­πο­μέ­νως η κα­τάρ­γη­ση της α­ντερ­γα­τι­κής νο­μο­θε­σίας, ο έ­λεγ­χος της πα­ρά­νο­μης πλευ­ράς της α­γο­ράς ερ­γα­σίας και η α­πο­κα­τά­στα­ση του ε­λά­χι­στου μι­σθού στα νό­μι­μα ε­πί­πε­δα του (δη­λα­δή στα 751 ευ­ρώ), θα έ­χουν γί­νει ση­μα­ντι­κά βή­μα­τα για αυ­ξή­σεις ό­λων των μι­σθών οι ο­ποίες θα τεί­νουν να τους ε­πα­να­φέ­ρουν σε υ­ψη­λό­τε­ρα ε­πί­πε­δα. Αυ­τό θα συμ­βεί ε­πει­δή ο­λό­κλη­ρη η μι­σθο­λο­γι­κή κλί­μα­κα τεί­νει να α­να­δο­μη­θεί με βά­ση τον κα­τώ­τα­το μι­σθό. Τα α­πο­τε­λέ­σμα­τα των οι­κο­νο­με­τρι­κών ε­κτι­μή­σεων α­να­δει­κνύουν την ύ­παρ­ξη μιας σχέ­σης ι­σορ­ρο­πίας με­τα­ξύ των μέ­σων ο­νο­μα­στι­κών α­πο­δο­χών ερ­γα­σίας που προ­κύ­πτουν α­πό δια­πραγ­μά­τευ­ση, του ε­πι­πέ­δου των τι­μών και της πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας, και του πο­σο­στού α­νερ­γίας.

Η Έκθε­ση για την Ελλη­νι­κή Οι­κο­νο­μία και την α­πα­σχό­λη­ση του έ­τους 2013 ε­πι­ση­μαί­νει την α­να­γκαιό­τη­τα κα­τα­νό­η­σης του α­διε­ξό­δου των α­σκού­με­νων πο­λι­τι­κών «ε­σω­τε­ρι­κής υ­πο­τί­μη­σης, λι­τό­τη­τας, α­νερ­γίας και ε­λεγ­χό­με­νης χρε­ο­κο­πίας»:

σχε­δια­σμού πο­λι­τι­κών για τον νέο προσ­διο­ρι­σμό των σχέ­σεων οι­κο­νο­μίας και κοι­νω­νι­κών α­να­γκών,  ε­νί­σχυ­σης των μι­σθών, των δη­μό­σιων και κοι­νω­νι­κών δα­πα­νών, α­να­δια­νο­μής του ει­σο­δή­μα­τος.

στο πλαί­σιο: ε­νός νέ­ου υ­πο­δείγ­μα­τος μα­κροοι­κο­νο­μι­κής και α­να­πτυ­ξια­κής πο­λι­τι­κής.

και ε­νός σύγ­χρο­νου προ­γράμ­μα­τος οι­κο­νο­μι­κής και κοι­νω­νι­κής α­να­συ­γκρό­τη­σης της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας.

Ο πο­σο­τι­κός κα­θο­ρι­σμός των μα­κροοι­κο­νο­μι­κών συ­σχε­τί­σεων (υ­πό­δειγ­μα κα­θο­ρι­σμού μι­σθών και τι­μών σε συν­θή­κες α­τε­λούς α­ντα­γω­νι­σμού) α­να­δει­κνύει ό­τι:

Η αύ­ξη­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού α­πό 586 ευ­ρώ στα 751 ευ­ρώ για 300.00 μι­σθω­τούς συμ­βάλ­λει κα­τά τον πρώ­το χρό­νο σε αύ­ξη­ση:

της ε­σω­τε­ρι­κής ζή­τη­σης κα­τά 0,75%

του Α­ΕΠ κα­τά 0,5%

της α­πα­σχό­λη­σης κα­τά 7.000 νέες θέ­σεις ερ­γα­σίας

Η α­νά­σχε­ση της ύ­φε­σης και η α­νά­καμ­ψη της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας α­πό τον πρώ­το χρό­νο δια­μέ­σου της αύ­ξη­σης του κα­τώ­τα­του μι­σθού ε­νι­σχυό­με­νη α­πό την δρα­στι­κή α­πο­μείω­ση του χρέ­ους, την ρευ­στό­τη­τα της οι­κο­νο­μίας και την πραγ­μα­το­ποίη­ση ε­πεν­δύ­σεων (10% του Α­ΕΠ συ­νο­λι­κές ε­πεν­δύ­σεις α­πό τις ο­ποίες 7,5% πα­ρα­γω­γι­κές και 2,5% κα­τοι­κίες) δη­μό­σιας, ι­διω­τι­κής και ευ­ρω­παϊκής χρη­μα­το­δό­τη­σης, συμ­βάλ­λουν ε­πι­πρό­σθε­τα σε αύ­ξη­ση του Α­ΕΠ κα­τά 1,7% τον χρό­νο (Η αύ­ξη­ση των ο­νο­μα­στι­κών ρυθ­μών του Α­ΕΠ κα­τά 1% το χρό­νο ε­κτι­μά­το ό­τι θα συ­νέ­βα­λε σε μείω­ση του δη­μό­σιου χρέ­ους στο 105,5% του Α­ΕΠ το 2020. Αντί­θε­τα, η μείω­σή τους κα­τά 1% τον χρό­νο ο­δη­γού­σε το δη­μό­σιο χρέ­ος στο 129% του Α­ΕΠ το 2020) και σε αύ­ξη­ση της α­πα­σχό­λη­σης κα­τά 25.000 νέες θέ­σεις ερ­γα­σίας.

Οι πλη­θω­ρι­στι­κές πιέ­σεις δια­μέ­σου των μι­σθο­λο­γι­κών αυ­ξή­σεων του κα­τώ­τα­του μι­σθού και με­τά μια τριε­τία του μέ­σου μι­σθού που θα εν­δυ­να­μώ­σουν πε­ραι­τέ­ρω την αύ­ξη­ση του Α­ΕΠ και της α­πα­σχό­λη­σης, θα α­πορ­ρο­φη­θούν α­πό την αύ­ξη­ση της πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας της ερ­γα­σίας η ο­ποία βρα­χυ­πρό­θε­σμα ε­ξαρ­τά­ται α­πό τον βαθ­μό χρη­σι­μο­ποίη­σης του πα­ρα­γω­γι­κού δυ­να­μι­κού.

Η πο­ρεία α­νά­καμ­ψης της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας, στον ο­ρί­ζο­ντα μίας πε­ντα­ε­τίας θα θέ­σει σε χρή­ση και το πα­ρα­γω­γι­κό δυ­να­μι­κό που σή­με­ρα αρ­γεί και α­νέρ­χε­ται σε 15% του Α­ΕΠ πε­ρί­που και θα συμ­βάλ­λει στην αύ­ξη­ση της α­πα­σχό­λη­σης κα­τά 7%-10%, δη­λα­δή κα­τά 250.000 ά­το­μα. Οι ρυθ­μοί αυ­τοί α­νά­καμ­ψης (3,5%-4,0%) της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας το χρό­νο κα­τά την πρώ­τη πε­ντα­ε­τία, προϋπο­θέ­τουν μία ει­κο­σα­ε­τία για την δη­μιουρ­γία ε­νός ε­κα­τομ­μυ­ρίου θέ­σεων ερ­γα­σίας πε­ρί­που, που χά­θη­καν την τε­τρα­ε­τία 2010-2013 η δη­μιουρ­γία των ο­ποίων προϋπο­θέ­τει μία δε­κα­ε­τία με ε­τή­σιους ρυθ­μούς αύ­ξη­σης του Α­ΕΠ 7%-8%.

Η δυ­να­μι­κή των νέων συν­θη­κών α­νά­καμ­ψης και α­νά­πτυ­ξης  της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας (ε­νί­σχυ­ση της ζή­τη­σης δια μέ­σου της δη­μιουρ­γίας ει­σο­δη­μά­των, της αύ­ξη­σης των ε­πεν­δύ­σεων, ε­νερ­γο­ποίη­σης και α­να­συ­γκρό­τη­σης της πα­ρα­γω­γής) ση­μαί­νει, ε­κτός των άλ­λων, αύ­ξη­ση των φο­ρο­λο­γι­κών ε­σό­δων του κρά­τους και των ε­σό­δων των α­σφα­λι­στι­κών τα­μείων, γε­γο­νός που δη­μιουρ­γεί, συν­θή­κες α­φε­νός α­να­σύ­στα­σης του κρά­τους πρό­νοιας και στα­δια­κής α­πο­κα­τά­στα­σης των συ­ντά­ξεων και α­φε­τέ­ρου συν­θή­κες α­πο­κα­τά­στα­σης της δη­μο­κρα­τι­κής λει­τουρ­γίας των συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σεων ερ­γα­σίας.

Η ά­με­ση (α­νά­σχε­ση της ύ­φε­σης), η βρα­χυ­πρό­θε­σμη (δη­μιουρ­γία θέ­σεων ερ­γα­σίας) πο­ρεία α­νά­καμ­ψης της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας α­κο­λου­θεί­ται α­πό την με­σο-μα­κρο­πρό­θε­σμη πο­ρεία α­νά­πτυ­ξης, η ο­ποία προϋπο­θέ­τει την δια­μόρ­φω­ση ε­νός νέ­ου α­να­πτυ­ξια­κού προ­τύ­που με θε­με­λιώ­δη χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά:

την και­νο­το­μι­κή, πα­ρα­γω­γι­κή-τε­χνο­λο­γι­κή α­να­συ­γκρό­τη­ση,

την ε­πεν­δυ­τι­κή (δη­μό­σια-ι­διω­τι­κή) α­να­ζωο­γό­νη­ση,

την με­τα­μόρ­φω­ση (clusters-ο­λο­κλη­ρω­μέ­να συ­μπλέγ­μα­τα δρα­στη­ριο­τή­των) της κλα­δι­κής διάρ­θρω­σης της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας σε πε­ρι­φε­ρεια­κό και το­πι­κό ε­πί­πε­δο, για την δη­μιουρ­γία δυ­να­μι­κών πό­λων α­νά­πτυ­ξης, και­νο­το­μίας, α­πα­σχό­λη­σης, πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας και διαρ­θρω­τι­κής α­ντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, την ποιό­τη­τα της πα­ρα­γω­γής και των ερ­γα­σια­κών σχέ­σεων, την κα­τα­πο­λέ­μη­ση της α­νερ­γίας, την α­πο­κα­τά­στα­ση της ει­σο­δη­μα­τι­κής και κοι­νω­νι­κής κα­θί­ζη­σης, κλπ.

Εφημερίδα "Η Εποχή", 8/9/2013