Η συµφωνία για τα εργασιακά στο Μνηµόνιο Νο 3
Θα υπερισχύσουν – αλλά χωρίς επαχθείς περιορισµούς – οι επιχειρησιακές έναντι των κλαδικών συµβάσεων εργασίας.
Έπειτα από πολύωρες διαπραγµατεύσεις ολοκληρώθηκε η χθεσινοβραδινή διαπραγµάτευση τρόικας - κυβέρνησης για το επίµαχο θέµα των συµβάσεων εργασίας, µε την υπουργό Εργασίας Λούκα Κατσέληνα δηλώνει ικανοποιηµένη. Προηγήθηκε και παρέµβαση του ίδιου του Πρωθυπουργού. Έτσι, συµφωνήθηκε:
- Να εφαρµοστεί η υπερίσχυση των επιχειρησιακών έναντι των κλαδικών συµβάσεων εργασίας (στον ιδιωτικό τοµέα) αλλά χωρίς επαχθείς περιορισµούς. Οποιοι περιορισµοί υπάρξουν θα είναι προϊόν διαβούλευσης. Αυτό σηµαίνει ότι θα τεθούν προϋποθέσεις (οι οποίες θα καθοριστούν σε διάλογο µεταξύ των κοινωνικών εταίρων µε το υπουργείο Εργασίας) εντός του ∆εκεµβρίου για τον τρόπο απόκλισης, αφήνοντας πάντως «αλώβητο» τον βασικό µισθό της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύµβασης Εργασίας. Για το όλο θέµα θα υπάρξει σχέδιο νόµου.
- Να καταργηθεί το δικαίωµα του εκάστοτε υπουργού Εργασίας ναεπεκτείνει στους εργοδότες που δεν είναι µέλη εργοδοτικών οργανώσεων την ισχύ συµβάσεων που υπογράφουν οι κοινωνικοί εταίροι.
Ερωτήσεις και απαντήσεις
Τι προβλέπει το Μνηµόνιο για τις συµβάσεις εργασίας;
Με επίκληση τη µείωση του µη µισθολογικού κόστους εργασίας, σύµφωνα µε τον Νόµο 3845/2010 – που περιλαµβάνει τους όρους του Μνηµονίου –, «οι όροι των οµοιοεπαγγελµατικών και επιχειρησιακών συµβάσεων εργασίας µπορούν να αποκλίνουν έναντι των αντίστοιχων όρων των κλαδικών συµβάσεων εργασίας καθώς και των Εθνικών Γενικών Συλλογικών Συµβάσεων Εργασίας και οι όροι των κλαδικών συµβάσεων εργασίας να αποκλίνουν έναντι των αντίστοιχων όρων των Εθνικών Γενικών Συλλογικών Συµβάσεων Εργασίας». Αυτό σηµαίνει ότι, αν εφαρµοστεί το µέτρο, «σπάει» στον ιδιωτικό τοµέα ο κατώτατος µισθός ασφαλείας της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύµβασης Εργασίας (σήµερα είναι 740 ευρώ) και οι επιχειρήσεις – επικαλούµενες την οικονοµική κρίση και τα προβλήµατα βιωσιµότητάς τους – θα αµείβουν τους εργαζόµενους µε µισθούς χαµηλότερους από τους βασικούς. Και όχι µόνο. Ανοίγει ο δρόµος για τις ατονικές συµβάσεις εργασίας µε επαχθείς όρους για τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώµατα των εργαζοµένων.
Γιατί δηµιουργήθηκε τις τελευταίες ηµέρες αυτός ο θόρυβος µε τις συλλογικές συµβάσεις;
Έπειτα από πολύωρες διαπραγµατεύσεις ολοκληρώθηκε η χθεσινοβραδινή διαπραγµάτευση τρόικας - κυβέρνησης για το επίµαχο θέµα των συµβάσεων εργασίας, µε την υπουργό Εργασίας Λούκα Κατσέληνα δηλώνει ικανοποιηµένη. Προηγήθηκε και παρέµβαση του ίδιου του Πρωθυπουργού. Έτσι, συµφωνήθηκε:
- Να εφαρµοστεί η υπερίσχυση των επιχειρησιακών έναντι των κλαδικών συµβάσεων εργασίας (στον ιδιωτικό τοµέα) αλλά χωρίς επαχθείς περιορισµούς. Οποιοι περιορισµοί υπάρξουν θα είναι προϊόν διαβούλευσης. Αυτό σηµαίνει ότι θα τεθούν προϋποθέσεις (οι οποίες θα καθοριστούν σε διάλογο µεταξύ των κοινωνικών εταίρων µε το υπουργείο Εργασίας) εντός του ∆εκεµβρίου για τον τρόπο απόκλισης, αφήνοντας πάντως «αλώβητο» τον βασικό µισθό της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύµβασης Εργασίας. Για το όλο θέµα θα υπάρξει σχέδιο νόµου.
- Να καταργηθεί το δικαίωµα του εκάστοτε υπουργού Εργασίας ναεπεκτείνει στους εργοδότες που δεν είναι µέλη εργοδοτικών οργανώσεων την ισχύ συµβάσεων που υπογράφουν οι κοινωνικοί εταίροι.
Ερωτήσεις και απαντήσεις
Τι προβλέπει το Μνηµόνιο για τις συµβάσεις εργασίας;
Με επίκληση τη µείωση του µη µισθολογικού κόστους εργασίας, σύµφωνα µε τον Νόµο 3845/2010 – που περιλαµβάνει τους όρους του Μνηµονίου –, «οι όροι των οµοιοεπαγγελµατικών και επιχειρησιακών συµβάσεων εργασίας µπορούν να αποκλίνουν έναντι των αντίστοιχων όρων των κλαδικών συµβάσεων εργασίας καθώς και των Εθνικών Γενικών Συλλογικών Συµβάσεων Εργασίας και οι όροι των κλαδικών συµβάσεων εργασίας να αποκλίνουν έναντι των αντίστοιχων όρων των Εθνικών Γενικών Συλλογικών Συµβάσεων Εργασίας». Αυτό σηµαίνει ότι, αν εφαρµοστεί το µέτρο, «σπάει» στον ιδιωτικό τοµέα ο κατώτατος µισθός ασφαλείας της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύµβασης Εργασίας (σήµερα είναι 740 ευρώ) και οι επιχειρήσεις – επικαλούµενες την οικονοµική κρίση και τα προβλήµατα βιωσιµότητάς τους – θα αµείβουν τους εργαζόµενους µε µισθούς χαµηλότερους από τους βασικούς. Και όχι µόνο. Ανοίγει ο δρόµος για τις ατονικές συµβάσεις εργασίας µε επαχθείς όρους για τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώµατα των εργαζοµένων.
Γιατί δηµιουργήθηκε τις τελευταίες ηµέρες αυτός ο θόρυβος µε τις συλλογικές συµβάσεις;
Η κ. Κατσέλη έθεσε στην τρόικα την άποψη ότι πρέπει το σχετικό µέτρο να εφαρµοστεί υπό όρους. Το σχέδιο Κατσέλη προβλέπει τηνκαταβολή, µε επιχειρησιακές συµφωνίες, χαµηλότερων µισθών από τις κλαδικές συµβάσεις αλλά µε τη σύµφωνη γνώµη των κοινωνικών εταίρων. Παρέχει τη δυνατότητα για «ελεγχόµενες» αποκλίσεις (10%-20% έναντι του µισθού των κλαδικών) για διάστηµα έως δύο χρόνια και υπό την εποπτεία των εταίρων.
Και γιατί δηµιουργήθηκε αυτή η διαφωνία τρόικας - Κατσέλη;
Η τρόικα απαιτεί να εφαρµοστεί το µέτρο χωρίς προϋποθέσεις (όρους), σηµειώνοντας ότι αυτό προβλέπει το Μνηµόνιο που υπέγραψε η χώρα µας. ∆ηλαδή οι επιχειρησιακές συµβάσεις να υπερισχύουν των κλαδικών, ακόµη και της ΕΓΣΣΕ. Τελικά συµφωνήθηκε η απόκλιση να γίνει υπό προϋποθέσεις, τις οποίες θα καθορίσουν έπειτα από διάλογο οι κοινωνικοί εταίροι.
Ποια είναι η θέση των εργοδοτικών οργανώσεων;
Με εξαίρεση τον ΣΕΒ (βιοµήχανοι), οι έµποροι και οι επαγγελµατοβιοτέχνες ζητούν να υπάρξουν όροι στην εφαρµογή του µέτρου.
[ Να υπερισχύουν οι επιχειρησιακές των κλαδικών; ]
ναι
Το μεγάλο πρόβληµα στην αγοράεργασίας είναι ότι στην ελληνική περιφέρεια, επιχειρήσειςοι οποίες είναι υποχρεωµένες να δώσουν µισθό σύµφωνα µε την Κλαδική Συλλογική Σύµβαση Εργασίας, αντιµετωπίζουν τιµές για τα προϊόντα τους πολύ χαµηλότερες από αυτές του κέντρου. Εποµένως τους δηµιουργεί ένα ανυπέρβλητο πρόβληµα κόστους και ανταγωνιστικότητας. Υπό την έννοια αυτή θεωρώ λογικό ιδιαίτερα στις τρέχουσες συνθήκες κρίσης να µπορούν ιδίως οι επιχειρήσεις της περιφέρειας να υπογράφουν επιχειρησιακές συµβάσεις ανταγωνιστικές προκειµένου να διατηρηθούν θέσεις εργασίας και σε τελευταία ανάλυση να επιβιώσουν οι ίδιες οι εταιρείες. Εν πάση περιπτώσει η ελληνική αγορά εργασίας θεωρείται η πλέον άκαµπτη στην ευρωζώνη τη στιγµή που τα τελευταία χρόνια οι περισσότερες χώρες έχουν προχωρήσει στην απελευθέρωσή της. Είναι λάθος να πιστεύουµε ότι η διατήρηση της απασχόλησης µπορεί να γίνει µε ρυθµίσεις οι οποίες δεν συνάδουν µε τη σηµερινή πραγµατικότητα της κρίσης. Πρέπεινα στραφούµε στα συστήµατα σκανδιναβικού τύπου, όπου η ευελιξία της αγοράς εργασίας συνδέεται µε ενεργές πολιτικές απασχόλησης και µε την κατάλληληπολιτική κοινωνικής προστασίας.
όχι
H θεση µας είναι αντίθετη στη γενικευµένη χρήση των επιχειρησιακών συµβάσεων. Το ορθό είναι να δοθεί η δυνατότητα – σε επιχειρήσεις πουέχουν σοβαρό οικονοµικό πρόβληµα – να αποκλίνουν οι όροι της επιχειρησιακής συλλογικής σύµβασης των όρων της Κλαδικής Συλλογικής Σύµβασης Εργασίας. Και σε αυτές τις περιπτώσεις στόχος θα είναι να διατηρηθούν η λειτουργία της επιχείρησης και οι θέσεις εργασίας. Φυσικά θα πρέπει να τεθούν οι προϋποθέσεις καθώς και να προσδιορίζεται η χρονική διάρκεια της ρύθµισης.
Και γιατί δηµιουργήθηκε αυτή η διαφωνία τρόικας - Κατσέλη;
Η τρόικα απαιτεί να εφαρµοστεί το µέτρο χωρίς προϋποθέσεις (όρους), σηµειώνοντας ότι αυτό προβλέπει το Μνηµόνιο που υπέγραψε η χώρα µας. ∆ηλαδή οι επιχειρησιακές συµβάσεις να υπερισχύουν των κλαδικών, ακόµη και της ΕΓΣΣΕ. Τελικά συµφωνήθηκε η απόκλιση να γίνει υπό προϋποθέσεις, τις οποίες θα καθορίσουν έπειτα από διάλογο οι κοινωνικοί εταίροι.
Ποια είναι η θέση των εργοδοτικών οργανώσεων;
Με εξαίρεση τον ΣΕΒ (βιοµήχανοι), οι έµποροι και οι επαγγελµατοβιοτέχνες ζητούν να υπάρξουν όροι στην εφαρµογή του µέτρου.
[ Να υπερισχύουν οι επιχειρησιακές των κλαδικών; ]
ναι
Το μεγάλο πρόβληµα στην αγοράεργασίας είναι ότι στην ελληνική περιφέρεια, επιχειρήσειςοι οποίες είναι υποχρεωµένες να δώσουν µισθό σύµφωνα µε την Κλαδική Συλλογική Σύµβαση Εργασίας, αντιµετωπίζουν τιµές για τα προϊόντα τους πολύ χαµηλότερες από αυτές του κέντρου. Εποµένως τους δηµιουργεί ένα ανυπέρβλητο πρόβληµα κόστους και ανταγωνιστικότητας. Υπό την έννοια αυτή θεωρώ λογικό ιδιαίτερα στις τρέχουσες συνθήκες κρίσης να µπορούν ιδίως οι επιχειρήσεις της περιφέρειας να υπογράφουν επιχειρησιακές συµβάσεις ανταγωνιστικές προκειµένου να διατηρηθούν θέσεις εργασίας και σε τελευταία ανάλυση να επιβιώσουν οι ίδιες οι εταιρείες. Εν πάση περιπτώσει η ελληνική αγορά εργασίας θεωρείται η πλέον άκαµπτη στην ευρωζώνη τη στιγµή που τα τελευταία χρόνια οι περισσότερες χώρες έχουν προχωρήσει στην απελευθέρωσή της. Είναι λάθος να πιστεύουµε ότι η διατήρηση της απασχόλησης µπορεί να γίνει µε ρυθµίσεις οι οποίες δεν συνάδουν µε τη σηµερινή πραγµατικότητα της κρίσης. Πρέπεινα στραφούµε στα συστήµατα σκανδιναβικού τύπου, όπου η ευελιξία της αγοράς εργασίας συνδέεται µε ενεργές πολιτικές απασχόλησης και µε την κατάλληληπολιτική κοινωνικής προστασίας.
όχι
H θεση µας είναι αντίθετη στη γενικευµένη χρήση των επιχειρησιακών συµβάσεων. Το ορθό είναι να δοθεί η δυνατότητα – σε επιχειρήσεις πουέχουν σοβαρό οικονοµικό πρόβληµα – να αποκλίνουν οι όροι της επιχειρησιακής συλλογικής σύµβασης των όρων της Κλαδικής Συλλογικής Σύµβασης Εργασίας. Και σε αυτές τις περιπτώσεις στόχος θα είναι να διατηρηθούν η λειτουργία της επιχείρησης και οι θέσεις εργασίας. Φυσικά θα πρέπει να τεθούν οι προϋποθέσεις καθώς και να προσδιορίζεται η χρονική διάρκεια της ρύθµισης.
Να αποτρέπεται δηλαδή η καταστρατήγηση που θα δηµιουργήσει, εκτός όλων των άλλων, και πρόβληµα άνισων όρων ανταγωνισµού µεταξύ οµοειδών επιχειρήσεων. Επιπλέον, δεν συµφωνούµε µε ενδεχόµενη δυνατότητα ρύθµισης των όρων αµοιβής και εργασίας κάτωαπό τα όρια τηςΕθνικής ΓενικήςΣυλλογικής Σύµβασης Εργασίας που αποτελεί το ελάχιστο όριο προστασίας των εργαζοµένων και διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή και σταθερότητα.
Σε διαφορετική περίπτωση, αν δηλαδή περάσουµε σε επιχειρησιακές συµβάσεις εργασίας, θα οδηγηθούµε σε εργασιακή ζούγκλα. Η αγορά θα µπει σε έναν φαύλο κύκλο ο οποίος θα έχει καταστροφικές συνέπειες για την οικονοµία. Η ανταγωνιστικότητα δεν µπορεί να επιτευχθεί µε εξαθλιωµένους εργαζόµενους και αδύναµους καταναλωτές. Ο τελικός στόχος όλων πρέπει να είναι να επιβιώσει και να προοδεύσει ο ελληνικός λαός, και η ελληνική επιχειρηµατικότητα στο σύνολό της, και όχι µόνο τµηµατικά συµφέροντα.
Ρεπορτάζ του Ηλία Γεωργάκη, από την εφημερίδα "Τα Νέα", 23/11/2010
Ρεπορτάζ του Ηλία Γεωργάκη, από την εφημερίδα "Τα Νέα", 23/11/2010
