Η αντιπαράθεση γύρω από το μνημόνιο διεξάγεται κυρίως με πολιτικά επιχειρήματα. Ηταν μονόδρομος, ισχυρίζεται η κυβέρνηση, και «για να το ξεπεράσουμε πρέπει να το εφαρμόσουμε αυστηρά». Από την πλευρά της η αντιπολίτευση αντιτείνει ότι οδηγεί στην καταστροφή της χώρας και συνιστά υπονόμευση της εθνικής κυριαρχίας.
Το αντιμνημονιακό μέτωπο είναι βεβαίως ετερόκλητο, ωστόσο η ρητορική κατά του μνημονίου είναι κοινή.
Το αντιμνημονιακό μέτωπο είναι βεβαίως ετερόκλητο, ωστόσο η ρητορική κατά του μνημονίου είναι κοινή.
Οι διαφορές εντοπίζονται στις εναλλακτικές λύσεις που προτείνουν τα κόμματα.
Άμυνα σε τέσσερις άξονες
Η κυβέρνηση στη μάχη που θα γίνει στην ολομέλεια του Συμβουλίου Επικρατείας θα ρίξει όλα τα όπλα της, νομικά και πολιτικά. Οι αντίπαλοί της, ΑΔΕΔΥ, ΕΣΗΕΑ, ΔΣΑ, υποστηρίζουν ότι ένα δικαστικό όργανο οφείλει να κρίνει τις υποθέσεις με δικονομικά κριτήρια, χωρίς να εισέρχεται στην πολιτική ουσία. Ωστόσο το μέγαρο Μαξίμου θεωρεί ότι, όταν το διακύβευμα είναι μεγάλο (χρεοκοπία), η προσέγγιση δεν μπορεί να είναι στενά τεχνοκρατική. Η επιχειρηματολογία της στο πολιτικό επίπεδο που θα πλαισιώσει τη στρατηγική της στο νομικό πεδίο θα κινηθεί σε τέσσερις άξονες:
1 Οι αγορές είχαν κλείσει, τα επιτόκια είχαν εκτοξευθεί στα ύψη και η χώρα δεν είχε τη δυνατότητα να βρει το ποσό των αρκετών δισ. ευρώ που έπρεπε να καταβάλει στους δανειστές της για να καλύψει τις υποχρεώσεις της. Το φάσμα της πτώχευσης επλανάτο πάνω από την Ελλάδα. Το δίλημμα ήταν ασφυκτικό και δεν υπήρχε άλλη οδός διαφυγής. Στη φάση εκείνη, η προστασία του δημόσιου συμφέροντος επέβαλε τη γραμμή να αγωνιστούμε για τη δημιουργία του μηχανισμού στήριξης, προκειμένου να κερδίσουμε χρόνο και να καθησυχάσουμε τις αγορές. Αυτό επετεύχθη, υποστηρίζει η κυβέρνηση.
2 Στην κριτική που διατυπώνει η αξιωματική αντιπολίτευση, «γιατί δεν βγήκαμε στις αγορές τον Ιανουάριο όταν τα επιτόκια ήταν ακόμη χαμηλά» η κυβέρνηση απαντά ότι: «Βγήκαμε στις αγορές, ζητώντας 5 δισ. ευρώ. Μας προσφέρθηκαν 23 δισ. και τελικώς πήραμε τα 8 δισ. Αν τα παίρναμε όλα, θα στέλναμε το μήνυμα στις αγορές ότι βρισκόμαστε σε δεινή θέση. Η συνέπεια θα ήταν να απογειωθούν την επόμενη μέρα τα επιτόκια και η οικονομία θα έμενε απροστάτευτη, αφού δεν είχε ακόμη συγκροτηθεί ο μηχανισμός στήριξης».
Άμυνα σε τέσσερις άξονες
Η κυβέρνηση στη μάχη που θα γίνει στην ολομέλεια του Συμβουλίου Επικρατείας θα ρίξει όλα τα όπλα της, νομικά και πολιτικά. Οι αντίπαλοί της, ΑΔΕΔΥ, ΕΣΗΕΑ, ΔΣΑ, υποστηρίζουν ότι ένα δικαστικό όργανο οφείλει να κρίνει τις υποθέσεις με δικονομικά κριτήρια, χωρίς να εισέρχεται στην πολιτική ουσία. Ωστόσο το μέγαρο Μαξίμου θεωρεί ότι, όταν το διακύβευμα είναι μεγάλο (χρεοκοπία), η προσέγγιση δεν μπορεί να είναι στενά τεχνοκρατική. Η επιχειρηματολογία της στο πολιτικό επίπεδο που θα πλαισιώσει τη στρατηγική της στο νομικό πεδίο θα κινηθεί σε τέσσερις άξονες:
1 Οι αγορές είχαν κλείσει, τα επιτόκια είχαν εκτοξευθεί στα ύψη και η χώρα δεν είχε τη δυνατότητα να βρει το ποσό των αρκετών δισ. ευρώ που έπρεπε να καταβάλει στους δανειστές της για να καλύψει τις υποχρεώσεις της. Το φάσμα της πτώχευσης επλανάτο πάνω από την Ελλάδα. Το δίλημμα ήταν ασφυκτικό και δεν υπήρχε άλλη οδός διαφυγής. Στη φάση εκείνη, η προστασία του δημόσιου συμφέροντος επέβαλε τη γραμμή να αγωνιστούμε για τη δημιουργία του μηχανισμού στήριξης, προκειμένου να κερδίσουμε χρόνο και να καθησυχάσουμε τις αγορές. Αυτό επετεύχθη, υποστηρίζει η κυβέρνηση.
2 Στην κριτική που διατυπώνει η αξιωματική αντιπολίτευση, «γιατί δεν βγήκαμε στις αγορές τον Ιανουάριο όταν τα επιτόκια ήταν ακόμη χαμηλά» η κυβέρνηση απαντά ότι: «Βγήκαμε στις αγορές, ζητώντας 5 δισ. ευρώ. Μας προσφέρθηκαν 23 δισ. και τελικώς πήραμε τα 8 δισ. Αν τα παίρναμε όλα, θα στέλναμε το μήνυμα στις αγορές ότι βρισκόμαστε σε δεινή θέση. Η συνέπεια θα ήταν να απογειωθούν την επόμενη μέρα τα επιτόκια και η οικονομία θα έμενε απροστάτευτη, αφού δεν είχε ακόμη συγκροτηθεί ο μηχανισμός στήριξης».
Και συμπληρώνουν ότι «η στάση μας υπαγορεύθηκε από την κοινή οικονομική λογική - κάθε άλλη επιλογή θα ήταν τυχοδιωκτική».
3 Πολλές από τις ρυθμίσεις που προβλέπει το μνημόνιο ανήκουν στις δεσμεύσεις που είχαμε αναλάβει απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση και έπρεπε να προωθηθούν γιατί διαφορετικά τα πρόστιμα θα έπεφταν βροχή και η καχυποψία των ευρωπαίων εταίρων μας καθώς και των ξένων αγορών για τις προθέσεις της Ελλάδας θα μεγάλωνε. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι αλλαγές στο ασφαλιστικό, οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της τεράστιας τρύπας που υπάρχει στα νοσοκομεία, η απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων και της αγοράς υπηρεσιών και τα μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος. Κοντολογίς, και να μην υπήρχε το μνημόνιο, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, η χώρα ήταν υποχρεωμένη να κινηθεί με τον τρόπο που υπαγορεύει η συμφωνία της με την τρόικα.
4 Στο ερώτημα αν εξαντλήθηκαν όλες οι άλλες δυνατότητες από την πλευρά της κυβέρνησης, υψηλόβαθμο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου έκανε στην «Κ.Ε.» την εξής δήλωση: «Το έλλειμμά μας τότε ήταν περίπου 32,5 δισ. ευρώ. Το ποσό που δίνουμε κάθε χρόνο για τους μισθούς και τις συντάξεις των δημόσιων υπαλλήλων ανέρχεται στα 25 δισ. ευρώ. Στην υποθετική περίπτωση που απολύονταν και οι 800.000 δημόσιοι υπάλληλοι και δεν δίναμε τις συντάξεις στους συνταξιούχους του δημόσιου τομέα, πάλι θα είχαμε ένα υπόλοιπο της τάξεως των 7,5 δισ. ευρώ. Αυτό όμως είναι ένα θεωρητικό σχήμα που δεν μπορεί να έχει εφαρμογή, για πολιτικούς, οικονομικούς, κοινωνικούς και ηθικούς λόγους».
του Τάσου Παππά, από την "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία", 17/10/2010
3 Πολλές από τις ρυθμίσεις που προβλέπει το μνημόνιο ανήκουν στις δεσμεύσεις που είχαμε αναλάβει απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση και έπρεπε να προωθηθούν γιατί διαφορετικά τα πρόστιμα θα έπεφταν βροχή και η καχυποψία των ευρωπαίων εταίρων μας καθώς και των ξένων αγορών για τις προθέσεις της Ελλάδας θα μεγάλωνε. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι αλλαγές στο ασφαλιστικό, οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της τεράστιας τρύπας που υπάρχει στα νοσοκομεία, η απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων και της αγοράς υπηρεσιών και τα μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος. Κοντολογίς, και να μην υπήρχε το μνημόνιο, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, η χώρα ήταν υποχρεωμένη να κινηθεί με τον τρόπο που υπαγορεύει η συμφωνία της με την τρόικα.
4 Στο ερώτημα αν εξαντλήθηκαν όλες οι άλλες δυνατότητες από την πλευρά της κυβέρνησης, υψηλόβαθμο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου έκανε στην «Κ.Ε.» την εξής δήλωση: «Το έλλειμμά μας τότε ήταν περίπου 32,5 δισ. ευρώ. Το ποσό που δίνουμε κάθε χρόνο για τους μισθούς και τις συντάξεις των δημόσιων υπαλλήλων ανέρχεται στα 25 δισ. ευρώ. Στην υποθετική περίπτωση που απολύονταν και οι 800.000 δημόσιοι υπάλληλοι και δεν δίναμε τις συντάξεις στους συνταξιούχους του δημόσιου τομέα, πάλι θα είχαμε ένα υπόλοιπο της τάξεως των 7,5 δισ. ευρώ. Αυτό όμως είναι ένα θεωρητικό σχήμα που δεν μπορεί να έχει εφαρμογή, για πολιτικούς, οικονομικούς, κοινωνικούς και ηθικούς λόγους».
του Τάσου Παππά, από την "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία", 17/10/2010
