Άμεση εφαρμογή θα έχουν οι ρυθμίσεις ως προς την απαγόρευση των πρόωρων συντάξεων με εθελούσια έξοδο από τις ΔΕΚΟ και την αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης «με βάση τα ένσημα ολόκληρου του εργασιακού βίου», όπως ξεκαθαρίζει σήμερα με συνέντευξή του στον «Α.Τ.» ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Ανδρέας Λοβέρδος.
Για τους συντελεστές υπολογισμού της σύνταξης, εξετάζονται «τέσσερα βασικά σενάρια» και η τελική πρότασή του θα παρουσιαστεί στα μέσα Μαρτίου. Οι σχετικές πληροφορίες πάντως κάνουν λόγο για αναλογικούς συντελεστές που κινούνται στο εύρος 1,2 και 1,7 για κάθε έτος ασφάλισης, ενώ «κλειδώνει» και η χορήγηση της βασικής σύνταξης με εισοδηματικά κριτήρια, από τη στιγμή που το ποσό της αναλογικής σύνταξης θα υπερβαίνει ένα καθορισμένο όριο.
Η τελική πρόταση του υπουργείου θα παρουσιαστεί στα μέσα Μαρτίου και όπως τονίζει ο κ. Λοβέρδος… «θα δώσουμε τέλος στις αδικίες που ξεχώριζαν τους συνταξιούχους σε ευνοημένους και κορόϊδα».
Αύριο ωστόσο, θα παρουσιάσει το «εργασιακό νομοσχέδιο» στο Υπουργικό Συμβούλιο και, σύμφωνα με πληροφορίες, θα προταθεί εξάμηνη αντί τρίμηνη διάρκεια στα «μπλοκάκια» για εξαρτημένη εργασία, ενώ η έκτη μέρα εργασίας θα αμείβεται με προσαύξηση 0,75%.
Ο κ. Λοβέρδος δεν αμφισβητεί ότι υπάρχει καθυστέρηση στη λήψη κυβερνητικών αποφάσεων, αλλά σημειώνει με νόημα πως αυτή η συζήτηση δεν αφορά τον ίδιο. Κι όλ’ αυτά, την ώρα που η τύχη του 14ου μισθού αγνοείται καθώς αγριεύουν οι επιτηρητές, της Κομισιόν, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του ΔΝΤ που ζητούν ελεύθερες απολύσεις, μειώσεις μισθών στο Δημόσιο και αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67.
* Η κυβέρνηση μιλά για αποκατάσταση της εθνικής μας αξιοπιστίας στο εξωτερικό, αλλά την ίδια στιγμή, δέχεται, η ίδια πλήγμα αξιοπιστίας, με τη λήψη επώδυνων μέτρων, αντίθετων προς τον προγραμματικό της λόγο. Αν δεν γνωρίζατε το μέγεθος του προβλήματος, τότε γιατί -όπως λένε πολλοί- δεν παίρνατε τις δύσκολες αποφάσεις νωρίτερα, πριν «παγκοσμιοποιηθεί» το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας;
«Αυτή η συζήτηση περί καθυστέρησης δεν με αφορά και μάλιστα καθόλου. Η συζήτηση για την καθολική αλλαγή του Ασφαλιστικού εκκίνησε αμέσως μετά τις εκλογές και είμαστε σε θέση να νομοθετήσουμε πριν από τη συμπλήρωση του α’ εξαμήνου του 2010. Ξεκινήσαμε, αμέσως: τον Οκτώβριο του 2009 είπα στο Υπουργικό Συμβούλιο πως η επίλυση του Ασφαλιστικού αποτελεί εμπροσθοβαρή υποχρέωση της κυβέρνησής μας, το Νοέμβριο ξεκίνησε ο σχετικός κοινωνικός διάλογος και σε δυο εβδομάδες ολοκληρώνεται. Σκεφτείτε ότι μιλάμε για ένα κρίσιμο θέμα για το οποίο σπαταλήθηκε μια ολόκληρη δεκαετία».
* Είπατε ότι με τα σημερινά δεδομένα «το 2015 τα Ταμεία δεν θα μπορούν να πληρώσουν 14 συντάξεις». Σχεδιάζετε το νέο νόμο με προοπτική άμεσης ή σταδιακής εφαρμογής και από πότε;
«Ο νέος νόμος θα περιλαμβάνει τόσο στοιχεία άμεσης εφαρμογής όσο και στοιχεία σταδιακής εφαρμογής με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το 2018. Προς άμεση εφαρμογή, ωστόσο, λαμβάνονται ήδη επιπλέον μέτρα τα οποία σχετίζονται κυρίως με τον περιορισμό των δαπανών και της εξοικονόμησης πόρων για το 2010 και τα αμέσως επόμενα χρόνια. Αναφέρω την επαναφορά της λίστας φαρμάκων, την υποκοστολόγηση κατά 20% των τιμών των φαρμακευτικών σκευασμάτων, τη μείωση του κόστους παροχής υπηρεσιών υγείας που αφορούν τις ιατρικές εξετάσεις, τα υλικά επεμβάσεων κ.ά. Ταυτοχρόνως έχουμε ήδη προωθήσει μέτρα για την αύξηση των εσόδων, διευρύνοντας την εισφοροδοτική βάση στην περίπτωση του ΟΑΕΕ, εντείνοντας τους ελέγχους και διεκδικώντας τις οφειλές. Άμεση εφαρμογή επίσης θα έχουν μέτρα όπως η απαγόρευση των εθελουσίων πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, ο ενιαίος φορέας διαχείρισης των αποθεματικών των Ταμείων κ.λπ.
Για τους συντελεστές υπολογισμού της σύνταξης, εξετάζονται «τέσσερα βασικά σενάρια» και η τελική πρότασή του θα παρουσιαστεί στα μέσα Μαρτίου. Οι σχετικές πληροφορίες πάντως κάνουν λόγο για αναλογικούς συντελεστές που κινούνται στο εύρος 1,2 και 1,7 για κάθε έτος ασφάλισης, ενώ «κλειδώνει» και η χορήγηση της βασικής σύνταξης με εισοδηματικά κριτήρια, από τη στιγμή που το ποσό της αναλογικής σύνταξης θα υπερβαίνει ένα καθορισμένο όριο.
Η τελική πρόταση του υπουργείου θα παρουσιαστεί στα μέσα Μαρτίου και όπως τονίζει ο κ. Λοβέρδος… «θα δώσουμε τέλος στις αδικίες που ξεχώριζαν τους συνταξιούχους σε ευνοημένους και κορόϊδα».
Αύριο ωστόσο, θα παρουσιάσει το «εργασιακό νομοσχέδιο» στο Υπουργικό Συμβούλιο και, σύμφωνα με πληροφορίες, θα προταθεί εξάμηνη αντί τρίμηνη διάρκεια στα «μπλοκάκια» για εξαρτημένη εργασία, ενώ η έκτη μέρα εργασίας θα αμείβεται με προσαύξηση 0,75%.
Ο κ. Λοβέρδος δεν αμφισβητεί ότι υπάρχει καθυστέρηση στη λήψη κυβερνητικών αποφάσεων, αλλά σημειώνει με νόημα πως αυτή η συζήτηση δεν αφορά τον ίδιο. Κι όλ’ αυτά, την ώρα που η τύχη του 14ου μισθού αγνοείται καθώς αγριεύουν οι επιτηρητές, της Κομισιόν, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του ΔΝΤ που ζητούν ελεύθερες απολύσεις, μειώσεις μισθών στο Δημόσιο και αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67.
* Η κυβέρνηση μιλά για αποκατάσταση της εθνικής μας αξιοπιστίας στο εξωτερικό, αλλά την ίδια στιγμή, δέχεται, η ίδια πλήγμα αξιοπιστίας, με τη λήψη επώδυνων μέτρων, αντίθετων προς τον προγραμματικό της λόγο. Αν δεν γνωρίζατε το μέγεθος του προβλήματος, τότε γιατί -όπως λένε πολλοί- δεν παίρνατε τις δύσκολες αποφάσεις νωρίτερα, πριν «παγκοσμιοποιηθεί» το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας;
«Αυτή η συζήτηση περί καθυστέρησης δεν με αφορά και μάλιστα καθόλου. Η συζήτηση για την καθολική αλλαγή του Ασφαλιστικού εκκίνησε αμέσως μετά τις εκλογές και είμαστε σε θέση να νομοθετήσουμε πριν από τη συμπλήρωση του α’ εξαμήνου του 2010. Ξεκινήσαμε, αμέσως: τον Οκτώβριο του 2009 είπα στο Υπουργικό Συμβούλιο πως η επίλυση του Ασφαλιστικού αποτελεί εμπροσθοβαρή υποχρέωση της κυβέρνησής μας, το Νοέμβριο ξεκίνησε ο σχετικός κοινωνικός διάλογος και σε δυο εβδομάδες ολοκληρώνεται. Σκεφτείτε ότι μιλάμε για ένα κρίσιμο θέμα για το οποίο σπαταλήθηκε μια ολόκληρη δεκαετία».
* Είπατε ότι με τα σημερινά δεδομένα «το 2015 τα Ταμεία δεν θα μπορούν να πληρώσουν 14 συντάξεις». Σχεδιάζετε το νέο νόμο με προοπτική άμεσης ή σταδιακής εφαρμογής και από πότε;
«Ο νέος νόμος θα περιλαμβάνει τόσο στοιχεία άμεσης εφαρμογής όσο και στοιχεία σταδιακής εφαρμογής με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το 2018. Προς άμεση εφαρμογή, ωστόσο, λαμβάνονται ήδη επιπλέον μέτρα τα οποία σχετίζονται κυρίως με τον περιορισμό των δαπανών και της εξοικονόμησης πόρων για το 2010 και τα αμέσως επόμενα χρόνια. Αναφέρω την επαναφορά της λίστας φαρμάκων, την υποκοστολόγηση κατά 20% των τιμών των φαρμακευτικών σκευασμάτων, τη μείωση του κόστους παροχής υπηρεσιών υγείας που αφορούν τις ιατρικές εξετάσεις, τα υλικά επεμβάσεων κ.ά. Ταυτοχρόνως έχουμε ήδη προωθήσει μέτρα για την αύξηση των εσόδων, διευρύνοντας την εισφοροδοτική βάση στην περίπτωση του ΟΑΕΕ, εντείνοντας τους ελέγχους και διεκδικώντας τις οφειλές. Άμεση εφαρμογή επίσης θα έχουν μέτρα όπως η απαγόρευση των εθελουσίων πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, ο ενιαίος φορέας διαχείρισης των αποθεματικών των Ταμείων κ.λπ.
Το 2013 θα αρχίσει η εξίσωση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών στο Δημόσιο και ώς το 2015 θα έχουμε ανεβάσει το μέσο ηλικίας συνταξιοδότησης στα 63,5 έτη από 61,4 που είναι σήμερα».
* Ποιο θα είναι το εύρος των συντελεστών υπολογισμού σύνταξης και τι ποσοστό αναπλήρωσης θα βγάζουν μαζί με τη «βασική»;
«Αυτή τη στιγμή ολοκληρώνουμε τους σχετικούς υπολογισμούς, τους οποίους θα ανακοινώσουμε μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες. Νωρίτερα, δεν έχει κανένα νόημα να τροφοδοτήσω μια τέτοια συζήτηση με μη οριστικά στοιχεία. Αλλωστε έχω δεσμευθεί, και το ξέρετε αυτό, πως όλα θα τα δημοσιοποιώ μέσω της διαδικασίας του κοινωνικού διαλόγου. Το μόνο που μπορώ να σας πω είναι ότι υπάρχουν στους σχεδιασμούς μας τέσσερα βασικά σενάρια για τα οποία πρέπει να γίνουν εξαντλητικοί υπολογισμοί, ώστε να γνωρίζουμε τι προσφέρουν στους ασφαλισμένους και τι αναλογιστικές συνέπειες έχουν μακροπρόθεσμα, για να μη χρειαστεί σε λίγα χρόνια μια νέα προσπάθεια διάσωσης του ασφαλιστικού συστήματος της χώρας. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι με το νέο σύστημα ο καθένας θα παίρνει ό,τι δικαιούται με βάση τις εισφορές που κατέβαλε στη διάρκεια του εργασιακού του βίου.
* Ποιο θα είναι το εύρος των συντελεστών υπολογισμού σύνταξης και τι ποσοστό αναπλήρωσης θα βγάζουν μαζί με τη «βασική»;
«Αυτή τη στιγμή ολοκληρώνουμε τους σχετικούς υπολογισμούς, τους οποίους θα ανακοινώσουμε μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες. Νωρίτερα, δεν έχει κανένα νόημα να τροφοδοτήσω μια τέτοια συζήτηση με μη οριστικά στοιχεία. Αλλωστε έχω δεσμευθεί, και το ξέρετε αυτό, πως όλα θα τα δημοσιοποιώ μέσω της διαδικασίας του κοινωνικού διαλόγου. Το μόνο που μπορώ να σας πω είναι ότι υπάρχουν στους σχεδιασμούς μας τέσσερα βασικά σενάρια για τα οποία πρέπει να γίνουν εξαντλητικοί υπολογισμοί, ώστε να γνωρίζουμε τι προσφέρουν στους ασφαλισμένους και τι αναλογιστικές συνέπειες έχουν μακροπρόθεσμα, για να μη χρειαστεί σε λίγα χρόνια μια νέα προσπάθεια διάσωσης του ασφαλιστικού συστήματος της χώρας. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι με το νέο σύστημα ο καθένας θα παίρνει ό,τι δικαιούται με βάση τις εισφορές που κατέβαλε στη διάρκεια του εργασιακού του βίου.
Και αυτό είναι το δίκαιο και συνάμα βιώσιμο. Θα δώσουμε τέλος στις αδικίες του παρόντος συστήματος που ξεχώριζαν τους συνταξιούχους σε ευνοημένους και κορόιδα και υπονόμευσαν την προοπτική του συστήματος της κοινωνικής ασφάλισης».
* Πόσο κοντά ή μακριά βρισκόσαστε από το να υιοθετήσετε «συνταγές» του ΔΝΤ και της Κομισιόν, για απελευθέρωση απολύσεων και εξαίρεση των «κατώτατων ορίων» της ΕΓΣΣΕ από τις ατομικές συμβάσεις;
«Τη Δευτέρα παρουσιάζω στο Υπουργικό Συμβούλιο το σχέδιο νόμου για τα Εργασιακά. Στόχος μας είναι η ρύθμιση και όχι η υπερ-ρύθμιση. Σε σχέση με αυτά που με ρωτάτε σας απαντώ, όπως απήντησα και στους εκπροσώπους των κοινοτικών οργάνων: η ελληνική αγορά εργασίας είναι εξόχως απορυθμισμένη και επομένως προτεραιότητα είναι η εφαρμογή των νόμων μέσω των ελέγχων. Δεν μπορείς να στρέφεσαι σε λογικές απελευθέρωσης μια εργασιακής ζούγκλας που λειτουργεί σε βάρος των νομίμων δικαιωμάτων των εργαζομένων. Ακόμη και για λόγους καταπολέμησης του αθέμιτου ανταγωνισμού που προκύπτει από τη μη συμμόρφωση ορισμένων επιχειρήσεων προς τις υποχρεώσεις τους, είναι αναγκαίες οι νέες ρυθμίσεις. Στη συζήτηση που είχαμε με τους επιτηρητές, όταν μου έκαναν νύξη για την ανάγκη περισσότερης ελευθερίας στην αγορά εργασίας, τους απήντησα πως οι έλεγχοι που διενεργήσαμε το Φεβρουάριο μας βγάζουν 25% ανασφάλιστη εργασία και η συζήτηση σταμάτησε εκεί».
* Είστε πέντε μήνες υπουργός στο Εργασίας. Θα προτιμούσατε να μην είχατε την καυτή πατάτα του Ασφαλιστικού στα χέρια σας ή μήπως τώρα που έχετε πλήρη εικόνα, βλέπετε το Εργασίας ως πρόκληση για μεταρρυθμίσεις που θα τις πάτε μέχρι τέλους, ακόμη κι αν αυτό σας στοιχίσει πολιτικά;
«Είμαι αποφασισμένος να κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να βγει η χώρα από την αναξιοπρεπή φάση της επιτήρησης μέσω της εφαρμογής του Προγράμματος Σταθερότητας και όσων επιπλέον μέτρων χρειαστεί να πάρουμε. Δεν μπήκα στη πολιτική για να μείνω για πάντα αλλά για να κάνω όσα μπορώ. Στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία το έργο που έχει να επιτελέσει το υπουργείο Εργασίας είναι εξαιρετικά κρίσιμο. Λέγανε πως έχω στρατηγική εξόδου από την κυβέρνηση. Φιλοδοξώ να τους απαντήσω στην πράξη πως έχω στρατηγική επίλυσης των προβλημάτων και συμμετοχής σε κάθε προσπάθεια ανόρθωσης της πατρίδας και ευημερίας των πολιτών της».
* Η τύχη του 14ου μισθού είναι στα δικά μας χέρια ή έχει αφεθεί στα χέρια των ελεγκτών Κομισιόν, ΕΚΤ και ΔΝΤ; Τι πραγματικά πιστεύετε ότι μπορεί να επιδιώκουν;
«Θα σας απαντήσω για τα δικά μου θέματα, με βάση τη συνάντηση που είχα με τους επιτηρητές στην οποία μου έθεσαν το ζήτημα της αύξησης των γενικών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 έτη. Τους απήντησα αρνητικά, προβάλλοντας συγκεκριμένα επιχειρήματα. Πρώτον, πως κάτι τέτοιο αφορά μικρό ποσοστό των ασφαλισμένων (περίπου το 15%). Δεύτερον, πως η ποσοτικοποίηση του μέτρου δείχνει ελάχιστο όφελος για το σύστημα. Σε αυτό απήντησαν πως για μια χώρα στην οικονομική κατάσταση που βρίσκεται η Ελλάδα ακόμη κι αυτό το λίγο είναι κρίσιμο. Τους παρέθεσα επιπλέον στατιστικά στοιχεία από τη Eurostat, τα οποία δείχνουν πως το μέσο προσδόκιμο υγιούς ζωής στην Ελλάδα είναι τα 66,5 έτη και άρα το μέτρο της αύξησης των γενικών ορίων δεν ενδείκνυται. Η συζήτηση έμεινε εκεί».
* Πόσο κοντά ή μακριά βρισκόσαστε από το να υιοθετήσετε «συνταγές» του ΔΝΤ και της Κομισιόν, για απελευθέρωση απολύσεων και εξαίρεση των «κατώτατων ορίων» της ΕΓΣΣΕ από τις ατομικές συμβάσεις;
«Τη Δευτέρα παρουσιάζω στο Υπουργικό Συμβούλιο το σχέδιο νόμου για τα Εργασιακά. Στόχος μας είναι η ρύθμιση και όχι η υπερ-ρύθμιση. Σε σχέση με αυτά που με ρωτάτε σας απαντώ, όπως απήντησα και στους εκπροσώπους των κοινοτικών οργάνων: η ελληνική αγορά εργασίας είναι εξόχως απορυθμισμένη και επομένως προτεραιότητα είναι η εφαρμογή των νόμων μέσω των ελέγχων. Δεν μπορείς να στρέφεσαι σε λογικές απελευθέρωσης μια εργασιακής ζούγκλας που λειτουργεί σε βάρος των νομίμων δικαιωμάτων των εργαζομένων. Ακόμη και για λόγους καταπολέμησης του αθέμιτου ανταγωνισμού που προκύπτει από τη μη συμμόρφωση ορισμένων επιχειρήσεων προς τις υποχρεώσεις τους, είναι αναγκαίες οι νέες ρυθμίσεις. Στη συζήτηση που είχαμε με τους επιτηρητές, όταν μου έκαναν νύξη για την ανάγκη περισσότερης ελευθερίας στην αγορά εργασίας, τους απήντησα πως οι έλεγχοι που διενεργήσαμε το Φεβρουάριο μας βγάζουν 25% ανασφάλιστη εργασία και η συζήτηση σταμάτησε εκεί».
* Είστε πέντε μήνες υπουργός στο Εργασίας. Θα προτιμούσατε να μην είχατε την καυτή πατάτα του Ασφαλιστικού στα χέρια σας ή μήπως τώρα που έχετε πλήρη εικόνα, βλέπετε το Εργασίας ως πρόκληση για μεταρρυθμίσεις που θα τις πάτε μέχρι τέλους, ακόμη κι αν αυτό σας στοιχίσει πολιτικά;
«Είμαι αποφασισμένος να κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να βγει η χώρα από την αναξιοπρεπή φάση της επιτήρησης μέσω της εφαρμογής του Προγράμματος Σταθερότητας και όσων επιπλέον μέτρων χρειαστεί να πάρουμε. Δεν μπήκα στη πολιτική για να μείνω για πάντα αλλά για να κάνω όσα μπορώ. Στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία το έργο που έχει να επιτελέσει το υπουργείο Εργασίας είναι εξαιρετικά κρίσιμο. Λέγανε πως έχω στρατηγική εξόδου από την κυβέρνηση. Φιλοδοξώ να τους απαντήσω στην πράξη πως έχω στρατηγική επίλυσης των προβλημάτων και συμμετοχής σε κάθε προσπάθεια ανόρθωσης της πατρίδας και ευημερίας των πολιτών της».
* Η τύχη του 14ου μισθού είναι στα δικά μας χέρια ή έχει αφεθεί στα χέρια των ελεγκτών Κομισιόν, ΕΚΤ και ΔΝΤ; Τι πραγματικά πιστεύετε ότι μπορεί να επιδιώκουν;
«Θα σας απαντήσω για τα δικά μου θέματα, με βάση τη συνάντηση που είχα με τους επιτηρητές στην οποία μου έθεσαν το ζήτημα της αύξησης των γενικών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 έτη. Τους απήντησα αρνητικά, προβάλλοντας συγκεκριμένα επιχειρήματα. Πρώτον, πως κάτι τέτοιο αφορά μικρό ποσοστό των ασφαλισμένων (περίπου το 15%). Δεύτερον, πως η ποσοτικοποίηση του μέτρου δείχνει ελάχιστο όφελος για το σύστημα. Σε αυτό απήντησαν πως για μια χώρα στην οικονομική κατάσταση που βρίσκεται η Ελλάδα ακόμη κι αυτό το λίγο είναι κρίσιμο. Τους παρέθεσα επιπλέον στατιστικά στοιχεία από τη Eurostat, τα οποία δείχνουν πως το μέσο προσδόκιμο υγιούς ζωής στην Ελλάδα είναι τα 66,5 έτη και άρα το μέτρο της αύξησης των γενικών ορίων δεν ενδείκνυται. Η συζήτηση έμεινε εκεί».
του Κώστα Κατίκου, από την εφημερίδα "Αδέσμευτος Τύπος της Κυριακής", 28/2/2010
